कादम्बरी(शुकनासोपदेश) प्रश्नोत्तरी I KADAMBARI SHUKNASOPDESH IMPORTANT 100 MCQS

कादम्बरी (शुकनासोपदेशः)

बहुविकल्पीय-प्रश्नोत्तरी (संस्कृत-माध्यमेन)

01. कादम्बरीकथायाः रचयिता कः अस्ति?

(A) कालिदासः

(B) बाणभट्टः

(C) सुबन्धुः

(D) दण्डी

उत्तरम्: (B) बाणभट्टः

02. महाकवेः बाणभट्टस्य स्थितिकालः कः मन्यते?

(A) सप्तमशताब्द्याः पूर्वार्धः

(B) षष्ठशताब्दी

(C) अष्टमशताब्दी

(D) दशमशताब्दी

उत्तरम्: (A) सप्तमशताब्द्याः पूर्वार्धः

03. शुकनासोपदेशः कस्य ग्रन्थस्य अंशविशेषः वर्तते?

(A) हर्षचरितस्य

(B) कादम्बर्याः

(C) दशकुमारचरितस्य

(D) वासवदत्तायाः

उत्तरम्: (B) कादम्बर्याः

04. बाणभट्टः कस्य नृपस्य सभापण्डितः आसीत्?

(A) विक्रमादित्यस्य

(B) भोजराजस्य

(C) हर्षवर्धनस्य

(D) कनिष्कस्य

उत्तरम्: (C) हर्षवर्धनस्य

05. बाणभट्टस्य पितुः नाम किम् आसीत्?

(A) अर्थपतिः

(B) चित्रभानुः

(C) कुबेरः

(D) पाशुपत:

उत्तरम्: (B) चित्रभानुः

06. 'कादम्बरी' इति शब्दस्य कोऽर्थः?

(A) मदिरा

(B) कदम्बवृक्षः

(C) अप्सरा

(D) नदी

उत्तरम्: (A) मदिरा

07. कादम्बरीकथायाः नायकः कः?

(A) वैशम्पायनः

(B) पुण्डरीकः

(C) चन्द्रापीडः

(D) तारापीडः

उत्तरम्: (C) चन्द्रापीडः

08. चन्द्रापीडः पूर्वजन्मनि कः आसीत्?

(A) चन्द्रमा

(B) पुण्डरीकः

(C) वैशम्पायनः

(D) इन्द्रः

उत्तरम्: (A) चन्द्रमा

09. कादम्बर्याः सहनायिका का अस्ति?

(A) पत्रलेखा

(B) महाश्वेता

(C) विलासवती

(D) मनोरमा

उत्तरम्: (B) महाश्वेता

10. शुकनासः कस्य मन्त्री आसीत्?

(A) चन्द्रापीडस्य

(B) शूद्रकस्य

(C) तारापीडस्य

(D) चित्ररथस्य

उत्तरम्: (C) तारापीडस्य

11. शुकनासः कदा उपदेशं ददाति?

(A) विवाहोत्सवे

(B) राज्याभिषेकसमये

(C) मृगयाविहारे

(D) युद्धसमये

उत्तरम्: (B) राज्याभिषेकसमये

12. "अजलस्नानम्" (जलविहीनं स्नानम्) किमुच्यते?

(A) आतपस्नानम्

(B) मन्त्रस्नानम्

(C) गुरूपदेशः

(D) दुग्धस्नानम्

उत्तरम्: (C) गुरूपदेशः

13. "अनार्या" इति पदेन का सम्बोधिता?

(A) कादम्बरी

(B) महाश्वेता

(C) लक्ष्मीः

(D) सरस्वती

उत्तरम्: (C) लक्ष्मीः

14. लक्ष्म्याः मदः कीदृशः परिकीर्तितः?

(A) सुखदः

(B) दारुणः (अंतिम अवस्था तक शान्त न होने वाला)

(C) क्षणिकः

(D) सात्त्विकः

उत्तरम्: (B) दारुणः

15. यौवनारम्भे कस्य बुद्धिः कलुषतां याति?

(A) मूर्खस्य

(B) शास्त्रजलप्रक्षालिताऽपि बुद्धिः

(C) केवलं धनिकस्य

(D) न कस्यापि

उत्तरम्: (B) शास्त्रजलप्रक्षालिताऽपि बुद्धिः

16. लक्ष्मीः पारिजातपल्लवेभ्यः किम् अगृह्णात्?

(A) रागम्

(B) मोहनशक्तिम्

(C) चञ्चलताम्

(D) निष्ठुरताम्

उत्तरम्: (A) रागम्

17. "वसुजननी" इति विशेषणं कस्याः कृते प्रयुक्तम्?

(A) पृथिव्याः

(B) लक्ष्म्याः

(C) माता विलासवत्याः

(D) सरस्वत्याः

उत्तरम्: (B) लक्ष्म्याः

18. "बाणस्तु पञ्चाननः" इति केन उक्तम्?

(A) जयदेवेन

(B) श्रीचन्द्रदेवेन

(C) गोवर्धनाचार्येण

(D) मल्लिनाथेन

उत्तरम्: (B) श्रीचन्द्रदेवेन

19. कादम्बरी-कथायाः उपजीव्यं किम्?

(A) महाभारतम्

(B) रामायणम्

(C) गुणाढ्यस्य बृहत्कथा

(D) पंचतन्त्रम्

उत्तरम्: (C) गुणाढ्यस्य बृहत्कथा

20. "अतिगहनं तमो यौवनप्रभवम्" - इयं पङ्क्तिः कुतः उद्धृता?

(A) उत्तररामचरितात्

(B) शुकनासोपदेशात्

(C) नीतिशतकात्

(D) मेघदूतात्

उत्तरम्: (B) शुकनासोपदेशात्

21. शुकनासोपदेशे 'आशीविषाः' इति पदस्य कोऽर्थः?

(A) आशीर्वादाः

(B) विषैले सर्पाः

(C) औषधयः

(D) मन्त्रिणः

उत्तरम्: (B) विषैले सर्पाः

22. कादम्बर्याः मंगलाचरणे कस्य वन्दना कृता अस्ति?

(A) त्रिगुणस्वरूपस्य परब्रह्मणः

(B) शिवस्य

(C) विष्णोः

(D) सरस्वत्याः

उत्तरम्: (A) त्रिगुणस्वरूपस्य परब्रह्मणः

23. 'यौवनप्रभवम्' इत्यत्र कः समासः वर्तते?

(A) बहुव्रीहिः

(B) कर्मधारयः

(C) पञ्चमी तत्पुरुषः

(D) अव्ययीभावः

उत्तरम्: (C) पञ्चमी तत्पुरुषः

24. "गन्धर्वनगरलेखेव पश्यत एव नश्यति" - इदं कथनं कस्य कृते प्रयुक्तम्?

(A) यौवनस्य कृते

(B) जीवनस्य कृते

(C) लक्ष्म्याः कृते

(D) स्वप्नस्य कृते

उत्तरम्: (C) लक्ष्म्याः कृते

25. वैशम्पायनः (शुकः) जाबालि-आश्रमं केन नीतः?

(A) हारितेन

(B) कपिञ्जलेन

(C) मातङ्गेन

(D) सेनापतिना

उत्तरम्: (A) हारितेन

26. कादम्बरी कथा कति भागेषु विभक्ता अस्ति?

(A) त्रिषु

(B) द्वयोः (पूर्वार्ध-उत्तरार्धयोः)

(C) चतुर्षु

(D) पञ्चसु

उत्तरम्: (B) द्वयोः (पूर्वार्ध-उत्तरार्धयोः)

27. कादम्बरीकथायाः प्रधानरसः (अङ्गीरसः) कः?

(A) वीररसः

(B) करुणरसः

(C) शृङ्गाररसः

(D) शान्तरसः

उत्तरम्: (C) शृङ्गाररसः

28. कादम्बरीकथायां कति जन्मानां वर्णनं विद्यते?

(A) एकस्य

(B) द्वयोः

(C) त्रयाणाम्

(D) चतुर्णाम्

उत्तरम्: (C) त्रयाणाम्

29. मंगलाचरणे सृष्टिकाले (सर्गावसरे) ब्रह्मा कीदृशं भवति?

(A) रजोगुणजुषः (रजोगुणयुक्तः)

(B) सत्त्वगुणयुक्तः

(C) तमोगुणयुक्तः

(D) निर्गुणः

उत्तरम्: (A) रजोगुणजुषः (रजोगुणयुक्तः)

30. प्रलयसमये (संहारकाले) परब्रह्म कीदृशं रूपं धत्ते?

(A) सात्त्विकम्

(B) तामसम् (तमोगुणस्पृशे)

(C) राजसम्

(D) उपर्युक्तं न कोऽपि

उत्तरम्: (B) तामसम् (तमोगुणस्पृशे)

31. कादम्बर्याः मंगलाचरणे प्रयुक्तः छन्दः कः?

(A) आर्या

(B) अनुष्टुप्

(C) वंशस्थः

(D) स्रग्धरा

उत्तरम्: (C) वंशस्थः

32. कथायाः आरम्भे कस्य नृपस्य वर्णनं प्राप्यते?

(A) तारापीडस्य

(B) शूद्रकस्य

(C) हर्षवर्धनस्य

(D) चित्रभानोः

उत्तरम्: (B) शूद्रकस्य

33. शूद्रकस्य राजधानी का आसीत्?

(A) उज्जयिनी

(B) पाटलिपुत्रम्

(C) विदिशा

(D) काञ्ची

उत्तरम्: (C) विदिशा

34. कादम्बरीकथायाः उपनायकः (सहनायकः) कः?

(A) वैशम्पायनः (पुण्डरीकः)

(B) चन्द्रापीडः

(C) हारितः

(D) कपिञ्जलः

उत्तरम्: (A) वैशम्पायनः (पुण्डरीकः)

35. राजा शूद्रकः पूर्वजन्मनि कः आसीत्?

(A) चन्द्रमा

(B) चन्द्रापीडः

(C) पुण्डरीकः

(D) वैशम्पायनः

उत्तरम्: (B) चन्द्रापीडः

36. वैशम्पायनः पूर्वजन्मनि कः आसीत्?

(A) पुण्डरीकः

(B) इन्द्रायुधः

(C) कपिञ्जलः

(D) चन्द्रमा

उत्तरम्: (A) पुण्डरीकः

37. चाण्डालकन्या पूर्वजन्मनि का आसीत्?

(A) कादम्बरी

(B) महाश्वेता

(C) लक्ष्मीः

(D) सरस्वती

उत्तरम्: (C) लक्ष्मीः

38. पत्रलेखा पूर्वजन्मनि का आसीत्?

(A) रतिः

(B) रोहिणी

(C) सावित्री

(D) मदिरा

उत्तरम्: (B) रोहिणी

39. इन्द्रायुधः (अश्वः) पूर्वजन्मनि कः आसीत्?

(A) कपिञ्जलः

(B) वैशम्पायनः

(C) गन्धर्वः

(D) हंसः

उत्तरम्: (A) कपिञ्जलः

40. पुण्डरीकस्य मातापितरौ कौ?

(A) हंस-गौरी

(B) चित्ररथ-मदिरा

(C) श्वेतकेतु-लक्ष्मी

(D) तारापीड-विलासवती

उत्तरम्: (C) श्वेतकेतु-लक्ष्मी

41. महाश्वेता कस्य पुत्री अस्ति?

(A) गन्धर्वराज-हंसस्य

(B) चित्ररथस्य

(C) शूद्रकस्य

(D) शुकनासस्य

उत्तरम्: (A) गन्धर्वराज-हंसस्य

42. कादम्बरी कस्य पुत्री अस्ति?

(A) श्वेतकेतोः

(B) चित्ररथस्य (माता-मदिरा)

(C) हंसस्य

(D) जाबालेः

उत्तरम्: (B) चित्ररथस्य (माता-मदिरा)

43. शुकनासस्य पत्न्याः नाम किम्?

(A) विलासवती

(B) मनोरमा

(C) पत्रलेखा

(D) राजदेवी

उत्तरम्: (B) मनोरमा

44. शूद्रकस्य राजसभायां शुकं नीत्वा का आगता?

(A) महाश्वेता

(B) कादम्बरी

(C) चाण्डालकन्या

(D) प्रतिहारी

उत्तरम्: (C) चाण्डालकन्या

45. शुकेन राजाग्रतः कः छन्दः पठितः?

(A) आर्या

(B) अनुष्टुप्

(C) शिखरिणी

(D) मन्दाक्रान्ता

उत्तरम्: (A) आर्या

46. "स्तनयुगमश्रुस्नातं..." इति श्लोकः केन पठितः?

(A) चाण्डालकन्यया

(B) शुकेन (वैशम्पायनेन)

(C) शूद्रकेन

(D) कुमारपालितेन

उत्तरम्: (B) शुकेन (वैशम्पायनेन)

47. शुकस्य जन्म कुत्र अभवत्?

(A) पम्पासरोवरे

(B) विन्ध्याटव्यां शाल्मलीवृक्षे

(C) हेमकूटे

(D) उज्जयिन्याम्

उत्तरम्: (B) विन्ध्याटव्यां शाल्मलीवृक्षे

48. बाणभट्टस्य गुरोः नाम किम्?

(A) भर्वुः (भत्सुः)

(B) श्रुतिधरः

(C) धर्मदासः

(D) शौनकः

उत्तरम्: (A) भर्वुः (भत्सुः)

49. 'कादम्बरी' का अस्ति?

(A) गन्धर्वकन्या

(B) यक्षकन्या

(C) मानवकन्या

(D) देवी

उत्तरम्: (A) गन्धर्वकन्या

50. चन्द्रापीडस्य अश्वस्य नाम किम् आसीत्?

(A) उच्चैःश्रवा

(B) इन्द्रायुधः

(C) चेतकः

(D) गरुडः

उत्तरम्: (B) इन्द्रायुधः

51. चन्द्रापीडस्य 'ताम्बूलवाहिनी' का आसीत्?

(A) पत्रलेखा

(B) तरलिका

(C) मदलेखा

(D) केयूरकः

उत्तरम्: (A) पत्रलेखा

52. महाश्वेतायाः सहचरी का अस्ति?

(A) मनोरमा

(B) तरलिका

(C) चाण्डालकन्या

(D) कादम्बरी

उत्तरम्: (B) तरलिका

53. चन्द्रापीडः कम् अनुसरन् 'अच्छोदसरोवरं' प्राप्तवान्?

(A) मृगम्

(B) शुकम्

(C) किन्नरमिथुनम्

(D) कादम्बरीम्

उत्तरम्: (C) किन्नरमिथुनम्

54. पुण्डरीकस्य परममित्रं (सखा) कः आसीत्?

(A) हारितः

(B) जाबालिः

(C) कपिञ्जलः

(D) चित्ररथः

उत्तरम्: (C) कपिञ्जलः

55. बाणभट्टं 'तुरंगबाणः' इति उपाधिना कः भूषितवान्? (अथवा केन कारणेन ख्यातः?)

(A) कादम्बरीवर्णनेन

(B) अश्वस्य (इन्द्रायुधस्य) सजीववर्णनेन

(C) श्लेषालङ्कारप्रयोगेन

(D) शुकनासोपदेशेन

उत्तरम्: (B) अश्वस्य (इन्द्रायुधस्य) सजीववर्णनेन

56. कीदृशः अन्धकारः सूर्येणापि भेद्यः नास्ति?

(A) अमावास्यायाः अन्धकारः

(B) गुहायाः अन्धकारः

(C) यौवनप्रभवम् अन्धकारम्

(D) रात्रिकालीनं तमः

उत्तरम्: (C) यौवनप्रभवम् अन्धकारम्

57. "अञ्जनशलाका" अपि कस्य दोषं दूरीकर्तुं न शक्नोति?

(A) नेत्ररोगस्य

(B) ऐश्वर्य-तिमिरान्धत्वस्य

(C) मदिरामदस्य

(D) अज्ञानस्य

उत्तरम्: (B) ऐश्वर्य-तिमिरान्धत्वस्य

58. 'दर्प-दाह-ज्वरः' (अहंकारज्वरः) केन न शाम्यति?

(A) शीतल-उपचारैः

(B) औषधेन

(C) मन्त्रेण

(D) उपर्युक्तैः सर्वैः

उत्तरम्: (A) शीतल-उपचारैः

59. कति 'अनर्थपरम्पराः' शुकनासेन वर्णिताः?

(A) तिस्रः

(B) चतस्रः

(C) पञ्च

(D) षट्

उत्तरम्: (B) चतस्रः (जन्मजातप्रभुत्वं, नवयौवनं, अप्रतिमरूपत्वं, अमानुषशक्तित्वं च)

60. "इन्द्रियहरिणहारिणी" का वर्तते?

(A) सततं दुरन्ता उपभोगमृगतृष्णिका

(B) कादम्बरी

(C) राजलक्ष्मीः

(D) वीणा

उत्तरम्: (A) सततं दुरन्ता उपभोगमृगतृष्णिका

61. लक्ष्मीः 'कालकूटविषात्' किम् अगृह्णात्?

(A) मोहनशक्तिम्

(B) काठिन्यम्

(C) चञ्चलताम्

(D) मदम्

उत्तरम्: (A) मोहनशक्तिम्

62. लक्ष्मीः 'कौस्तुभमणेः' किम् अगृह्णात्?

(A) नैष्ठुर्यम् (निष्ठुरताम्)

(B) एकांतवासम्

(C) सौन्दर्यम्

(D) प्रकाशम्

उत्तरम्: (A) नैष्ठुर्यम् (निष्ठुरताम्)

63. "सरस्वती-परिगृहीतम्" जनं का ईर्ष्यया इव न आलिङ्गति?

(A) कीर्तिः

(B) लक्ष्मीः

(C) बुद्धिः

(D) शान्तिः

उत्तरम्: (B) लक्ष्मीः

64. लक्ष्मीः गुणवन्तं जनं कथं पश्यति?

(A) आदरणीयमिव

(B) भ्रातरमिव

(C) अपशकुनमिव

(D) शत्रुवत्

उत्तरम्: (C) अपशकुनमिव (न स्पृशति)

65. "लब्धापि खलु दुःखेन परिपाल्यते" - इयं उक्तिः कस्य कृते प्रयुक्ता?

(A) विद्यायाः

(B) लक्ष्म्याः

(C) मित्रतयः

(D) पत्न्याः

उत्तरम्: (B) लक्ष्म्याः

66. 'आपानभूमिः' इति पदस्य कोऽर्थः?

(A) क्रीडास्थलम्

(B) युद्धभूमिः

(C) मधुशाला (मद्यपानस्थानम्)

(D) विपणिः

उत्तरम्: (C) मधुशाला (मद्यपानस्थानम्)

67. शुकनासोपदेशानुसारं राजानः केन वञ्च्यन्ते?

(A) धूर्तैः (उपजीविभिः)

(B) मन्त्रिभिः

(C) शत्रुभिः

(D) पुत्रैः

उत्तरम्: (A) धूर्तैः (ये राज्ञः दुर्गुणानपि गुणवत् स्तुवन्ति)

68. 'दीपशिखा' इव का केवलं कज्जलमलिनम् एव उद्वमति?

(A) राजमहिषी

(B) लक्ष्मीः

(C) कुबुद्धिः

(D) दुष्टस्त्री

उत्तरम्: (B) लक्ष्मीः

69. गुरूपदेशः कीदृशः भवति?

(A) कर्णकटुः

(B) अखिल-मल-प्रक्षालनक्षमः (अजलस्नानम्)

(C) निष्फलः

(D) केवलं वृद्धानां कृते

उत्तरम्: (B) अखिल-मल-प्रक्षालनक्षमः (अजलस्नानम्)

70. "विद्युत्" (बिजली) इव चञ्चला का?

(A) लक्ष्मीः

(B) बुद्धिः

(C) नारी

(D) नदी

उत्तरम्: (A) लक्ष्मीः

71. राजानः 'कुलीराः' (केंकड़े) इव कीदृशाः भवन्ति?

(A) जलवासिनः

(B) तिर्यग्गति-कारिणः (टेढ़ी चाल चलने वाले)

(C) कठोरकवचयुक्ताः

(D) मन्दगतयः

उत्तरम्: (B) तिर्यग्गति-कारिणः (टेढ़ी चाल चलने वाले)

72. "अकालप्रावृट्" (असमय वर्षा) इव का?

(A) लक्ष्मीः (गुणनाशिनी)

(B) कादम्बरी

(C) विपत्तिः

(D) वृद्धावस्था

उत्तरम्: (A) लक्ष्मीः (यतः सा गुणकलहंसकान् नाशयति)

73. 'अप्रत्ययः' इति शब्दस्य कोऽर्थः शुकनासोपदेशे?

(A) अविश्वासः

(B) प्रत्यय-रहितः

(C) अज्ञानम्

(D) शत्रुः

उत्तरम्: (A) अविश्वासः (यस्मिन् विश्वासः न कर्तुं शक्यते)

74. कादम्बरी-कथायाः उत्तरभागस्य रचयिता कः?

(A) बाणभट्टः

(B) भूषणभट्टः (पुलिन्दः/पुलिन्ध्रः)

(C) मयूरभट्टः

(D) अर्थपतिः

उत्तरम्: (B) भूषणभट्टः (बाणभट्टस्य पुत्रः)

75. शुकनासोपदेशे कस्य गुणस्य प्राधान्यम् अस्ति?

(A) ओजोगुणस्य

(B) माधुर्यगुणस्य

(C) प्रसादगुणस्य

(D) श्लेषगुणस्य

उत्तरम्: (B) माधुर्यगुणस्य (यद्यपि ओजः अपि अस्ति, किन्तु बाणः माधुर्यस्य कृते प्रसिद्धः)

76. 'निसर्गतः' इति पदे कः प्रत्ययः प्रयुक्तः?

(A) तस् (तसिल्)

(B) क्त्वा

(C) ल्यप्

(D) तुमुन्

उत्तरम्: (A) तस् (तसिल्)

77. 'यौवराज्यम्' इति पदे कः प्रत्ययः अस्ति?

(A) ण्यत्

(B) यत्

(C) ष्यञ्

(D) अण्

उत्तरम्: (C) ष्यञ्

78. 'अतिगहनम्' (गहनानि अतिक्रान्तः) इति पदे कः समासः?

(A) तत्पुरुषः

(B) अव्ययीभावः

(C) बहुव्रीहिः

(D) द्वन्द्वः

उत्तरम्: (B) अव्ययीभावः

79. 'भूभुजाम्' (भुवं भुनक्ति इति) इति पदे कः समासः?

(A) उपपद-तत्पुरुषः

(B) षष्ठी-तत्पुरुषः

(C) कर्मधारयः

(D) अव्ययीभावः

उत्तरम्: (A) उपपद-तत्पुरुषः

80. "पुरुषोत्तमरता अपि खलजनप्रिया" का? (विरोधाभासः)

(A) लक्ष्मीः

(B) पृथ्वी

(C) कादम्बरी

(D) सीता

उत्तरम्: (A) लक्ष्मीः (विष्णौ रता अपि दुर्जनेषु प्रिया)

81. "रेणुमयी" इव कः स्वच्छमपि कलुषीकरोति?

(A) अज्ञानम्

(B) यौवनम्

(C) लक्ष्मीः

(D) मदिरा

उत्तरम्: (C) लक्ष्मीः (धूलिमयी इव)

82. "अमृतसहोदरा" अपि कटुविपाका (कडुवा परिणाम देने वाली) का?

(A) विषवल्ली

(B) लक्ष्मीः

(C) वारुणी

(D) कुबुद्धिः

उत्तरम्: (B) लक्ष्मीः (समुद्रमन्थने अमृतस्य सह-उत्पन्ना)

83. "पातालगुहा" इव तमोबहुला का?

(A) विन्ध्याटवी

(B) अमावास्या

(C) लक्ष्मीः

(D) निद्रा

उत्तरम्: (C) लक्ष्मीः

84. "हिडिम्बा" इव भीमसाहसैकहार्यहृदया का?

(A) राक्षसी

(B) राजश्रीः (लक्ष्मीः)

(C) वनदेवी

(D) नियतिः

उत्तरम्: (B) राजश्रीः (लक्ष्मीः)

85. का "विश्वरूपत्वम्" इव गृह्णाति (अनेक रूप बदलती है)?

(A) माया

(B) प्रकृतिः

(C) लक्ष्मीः

(D) बुद्धिः

उत्तरम्: (C) लक्ष्मीः (नारायणमूर्तिः इव)

86. "दुष्टपिशाची" इव का दर्श्यते?

(A) जरा (बुढ़ापा)

(B) राजलक्ष्मीः

(C) दारिद्रता

(D) क्षुधा

उत्तरम्: (B) राजलक्ष्मीः (अनेकपुरुषोच्छ्रायम् दर्शयति)

87. पत्रलेखा कस्य दुहिता (पुत्री) आसीत्?

(A) गन्धर्वराजस्य

(B) कुलूतेश्वरस्य

(C) मद्रराजस्य

(D) विदर्भराजस्य

उत्तरम्: (B) कुलूतेश्वरस्य

88. 'राज्य-विष-विकार-तन्द्राप्रदा' (राज्य रूपी विष के विकार से उत्पन्न आलस्य देने वाली) का?

(A) राजलक्ष्मीः

(B) मदिरा

(C) निद्रा

(D) रात्रिः

उत्तरम्: (A) राजलक्ष्मीः

89. "कर्णविषम्" (कान का जहर) इव कः भवति?

(A) दुष्टमित्रम्

(B) गुरुपदेशः (अभव्यस्य कृते)

(C) चुगली

(D) कर्कशध्वनिः

उत्तरम्: (B) गुरुपदेशः (अभव्यस्य राज्ञः कृते)

90. "श्मशानवह्निः" इव (श्मशान की आग की तरह) अतिरौद्रभूतिः का?

(A) चण्डी

(B) लक्ष्मीः

(C) महाश्वेता

(D) विद्युत्

उत्तरम्: (B) लक्ष्मीः

91. 'लतेव' (लता की भाँति) लक्ष्मीः कुत्र न तिष्ठति?

(A) विटपकेषु (परिसर में)

(B) गुणवत्सु (गुणवानों पर)

(C) धनीषु

(D) मूर्खेषु

उत्तरम्: (B) गुणवत्सु (सा विटपकान् अध्यारोहति)

92. "आसन्नमृत्युना" इव (मरने वाले की तरह) राजानः केन गृह्यन्ते?

(A) यमदूतेन

(B) ग्रहैः (पापग्रहों/पिशाचों द्वारा)

(C) रोगैः

(D) शत्रुभिः

उत्तरम्: (B) ग्रहैः

93. बाणभट्टस्य पितुः 'चित्रभानोः' पितरौ कौ (माता-पिता)?

(A) अर्थपति-राजदेवी

(B) कुबेर-राजदेवी

(C) पाशुपत-लक्ष्मी

(D) अर्थपति-यशोवती

उत्तरम्: (A) अर्थपति-राजदेवी (Note: Rajadevi was Bana's mother, wife of Chitrabhanu. Question asks Chitrabhanu's parents: Arthapati is Father.) *[यहाँ बाणभट्ट के पितामह अर्थपति हैं]*

94. बाणभट्टेन विरचितं 'चण्डीशतकम्' कीदृशं काव्यम् अस्ति?

(A) महाकाव्यम्

(B) खण्डकाव्यम् (मुक्तकम्)

(C) नाटकम्

(D) गद्यकाव्यम्

उत्तरम्: (B) खण्डकाव्यम् (मुक्तकम् - स्तोत्रकाव्यम्)

95. कादम्बर्याः उत्तरभागः केन पूरितः?

(A) मयूरभट्टेन

(B) भूषणभट्टेन (पुलिन्देन)

(C) दिवाकरेन

(D) बाणेन स्वयम्

उत्तरम्: (B) भूषणभट्टेन (पुलिन्देन)

96. "सरस्वती" इव का? (यद्यपि परस्परं विरोधिनी)

(A) महाश्वेता

(B) कादम्बरी

(C) लक्ष्मीः (नारायणशयने अस्ति अतः)

(D) पत्रलेखा

उत्तरम्: (B) कादम्बरी (विद्या इव)

97. "अकालप्रावृट्" (असमय वर्षा) इव का?

(A) लक्ष्मीः (गुण-कलहंसकान् नाशयितुम्)

(B) विपत्तिः

(C) कादम्बरी

(D) महाश्वेता

उत्तरम्: (A) लक्ष्मीः

98. "वेत्रलतेव" (बेंत की छड़ी की तरह) का?

(A) प्रतिहारी

(B) लक्ष्मीः

(C) महाश्वेता

(D) तरलिका

उत्तरम्: (B) लक्ष्मीः (परुषप्रहारदा - कठोर प्रहार देने वाली)

99. "वारुणी" (मदिरा) इव का?

(A) कादम्बरी

(B) लक्ष्मीः (ईश्वरताम् उद्वहति - नशा देने वाली)

(C) मदिरा (पात्रम्)

(D) वसन्तसेना

उत्तरम्: (B) लक्ष्मीः

100. "गद्यं कवीनां निकषं वदन्ति" - इति उक्तिः केन सम्बद्धा?

(A) दण्डिना

(B) बाणभट्टेन (बाणस्य गद्यम् उत्कृष्टम् अस्ति)

(C) कालिदासेन

(D) सुबन्धुना

उत्तरम्: (B) बाणभट्टेन