अव्यय: तदा (Tada)

Sooraj Krishna Shastri
By -
0

अव्यय: तदा (Tada)

परिचय: कालवाचक (सम्बन्धबोधक) अर्थ: तब / उस समय (Then / At that time).
यह 'यदा' (जब) के उत्तर में प्रयुक्त होता है। यह 'तत्' शब्द से बना है।
यदा (जब)   ➡   कारण   ➡   तदा (तब)
💡 प्रयोग का नियम (Golden Rule):
'तदा' का प्रयोग तब किया जाता है जब वाक्य के पहले हिस्से में 'यदा' आया हो।
यह किसी घटना का परिणाम या दूसरा हिस्सा बताता है।
सूत्र: यदा .......... तदा ..........

विस्तृत उदाहरण (20+ Examples)

'तदा' के प्रयोग के 20 से अधिक उदाहरण (यदा के सन्दर्भ में):
📜 A. सुभाषित और सत्य
संस्कृत वाक्य हिन्दी अनुवाद
1यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिः... तदा आत्मानं सृजाम्यहम्। जब-जब धर्म की हानि होती है, तब-तब मैं अवतार लेता हूँ।
2यदा सूर्यः उदेति, तदा कमलं विकसति। जब सूर्य उगता है, तब कमल खिलता है।
3यदा मेघाः आगच्छन्ति, तदा मयूराः नृत्यन्ति। जब बादल आते हैं, तब मोर नाचते हैं।
4यदा वसन्तः आयाति, तदा प्रकृतिः शोभते। जब वसंत आता है, तब प्रकृति सुंदर लगती है।
5यदा ज्ञानं भवति, तदा अज्ञानं नश्यति। जब ज्ञान होता है, तब अज्ञान नष्ट होता है।
6यदा रात्रिः भवति, तदा चन्द्रः उदेति। जब रात होती है, तब चाँद निकलता है।
7यदा विपत्तिः आयाति, तदा धैर्यं परीक्ष्यते। जब विपत्ति आती है, तब धैर्य की परीक्षा होती है।
🏃 B. दैनिक क्रियाएँ (Daily Actions)
संस्कृत वाक्य हिन्दी अनुवाद
8यदा सः आगमिष्यति, तदा अहं गमिष्यामि। जब वह आएगा, तब मैं जाऊँगा।
9यदा घण्टा वादयति, तदा वयं कक्षां गच्छामः। जब घंटी बजती है, तब हम कक्षा में जाते हैं।
10यदा पिता क्रुद्धः भवति, तदा पुत्रः तूष्णीं तिष्ठति। जब पिता क्रोधित होते हैं, तब पुत्र चुप रहता है।
11यदा परीक्षा भविष्यति, तदा अहं पठिष्यामि। जब परीक्षा होगी, तब मैं पढूँगा।
12यदा बुभुक्षा बाधते, तदा भोजनं पच। जब भूख सताए, तब भोजन पकाओ।
13यदा त्वं वदसि, तदा अहम् शृणोमि। जब तुम बोलते हो, तब मैं सुनता हूँ।
14यदा कार्यं समाप्तं भवति, तदा विश्रामं कुरु। जब काम खत्म हो, तब आराम करो।
📖 C. कथा और भूतकाल (Stories)
संस्कृत वाक्य हिन्दी अनुवाद
15यदा रामः वनं अगच्छत्, तदा अयोध्यायाम् शोकः अभवत्। जब राम वन गए, तब अयोध्या में शोक हुआ।
16यदा कृष्णः जन्म अलभत, तदा कारागारे प्रकाशः अभवत्। जब कृष्ण ने जन्म लिया, तब जेल में प्रकाश हो गया।
17यदा अर्जुनः मोहग्रस्तः अभवत्, तदा कृष्णः उपदेशं अददात्। जब अर्जुन मोहग्रस्त हुए, तब कृष्ण ने उपदेश दिया।
18यदा रावणः सीताम् अहरत्, तदा जटायुः युद्धं अकरोत्। जब रावण ने सीता का हरण किया, तब जटायु ने युद्ध किया।
19यदा हनुमानाः लंकां प्राविशत्, तदा रजनिचराः सुप्ताः आसन्। जब हनुमान लंका में घुसे, तब राक्षस सो रहे थे।
20यदा वर्षाः समाप्ताः, तदा शरद् ऋतुः आगच्छत्। जब वर्षा समाप्त हुई, तब शरद ऋतु आई।
21यदा सः मां अपश्यत्, तदा सः पलायितः। जब उसने मुझे देखा, तब वह भाग गया।
⚠️ तुलना (Comparison):
तदा (Tada): तब (उस समय) - 'यदा' के जवाब में।
तत्र (Tatra): वहाँ (उस स्थान पर) - 'यत्र' के जवाब में।
(भ्रम न पालें: तदा = Time, तत्र = Place)

एक टिप्पणी भेजें

0 टिप्पणियाँ

एक टिप्पणी भेजें (0)

#buttons=(Ok, Go it!) #days=(20)

Our website uses cookies to enhance your experience. Check Now
Ok, Go it!