कवयामि वयामि यामि Class 9 Sanskrit Chapter 9 – Exercise Answers, Summary, Question Answers

“Class 9 Sanskrit Chapter 9 Kavayami Vayami Yami के सभी अभ्यास प्रश्न-उत्तर, एकपदेन उत्तर, पूर्णवाक्येन उत्तर, पर्यायवाची, विलोम शब्द, कथानकक्रम, प्रश्न-निर्माण आदि यहाँ अत्यंत सुव्यवस्थित रूप में उपलब्ध हैं। यह Hindi तथा English मिश्रित सरल भाषा में तैयार किया गया है ताकि छात्र आसानी से समझ सकें। NCERT Class 9 Sanskrit Manika Chapter 9 के लिए यह सबसे सं इसपूर्ण, Exam-oriented notes हैं।”

कवयामि वयामि यामि Class 9 Sanskrit Chapter 9 – Exercise Answers, Summary, Question Answers

कवयामि वयामि यामि Class 9 Sanskrit Chapter 9 – Exercise Answers, Summary, Question Answers

---

📘 Chapter 9 – कवयामि वयामि यामि

अभ्यास-प्रश्न एवं उत्तर

---

🔶 1. एकपदेन उत्तराणि लिखत

क्रमांक	प्रश्न	उत्तर (एक पद)
(क)	भोजराजः कस्य राज्यस्य नरेशः आसीत् ?	धारानगर्याः
(ख)	कः विद्वान् राजदर्शनार्थं समायातः ?	लक्ष्मीधरः
(ग)	लक्ष्मीधरेण कस्मै आशीर्वादः दीयते ?	भोजराजाय
(घ)	यत्र जलपूर्णं सरः, तत्र के आगच्छन्ति ?	पक्षिणः
(ङ)	लक्ष्मीधरः किं श्रुत्वा धरानगरीम् आगच्छति ?	विद्यानुरागं दानशीलतां च
(च)	मन्त्री निवासव्यवस्थायै कम् आदिशति ?	नगरपालम्
(छ)	स्वराज्यात् कस्य निःसारणादेशः कृतः ?	अशिक्षितजनस्य

---

🔶 2. पूर्णवाक्येन उत्तराणि 

(क) लक्ष्मीधरेण कः आशीर्वादः प्रदत्तः ?

➡ दिनकरदीप्तिरिव भवत्कीर्तिः दिक्षु प्रसारम् आप्नोतु। वर्धन्तां विभवाः सौख्यानि च, लसन्तु सम्पदः, विलयं व्रजन्तु विपदः, प्रतिष्ठां लभतां विद्वद्गणः, विद्यासु कलासु च भवदनुरागः एधताम्—इत्येषः आशीर्वादः।

(ख) लक्ष्मीधरः कस्य गृहे वासयितव्यः आसीत् ?

➡ निरक्षरं मूर्खं जनं निःसार्य तद्गृहे लक्ष्मीधरः वासयितव्यः आसीत्।

(ग) तन्तुवायः केन जीविकाम् अर्जयति स्म ?

➡ तन्तुवायः तन्तुवयनेन जीविकाम् अर्जयति स्म।

(घ) तन्तुवायेन श्रावितस्य पद्यस्य प्रथमा पङ्क्तिः लिखत |

➡ काव्यं करोमि नहि चारुतरं करोमि।

(ङ) अपरा व्यवस्था न भवति तावत् लक्ष्मीधरः कुत्र वासयितव्यः ?

➡ राजभवने वासयितव्यः आसीत्।

(च) तन्तुवायस्य पदयोजना कीदृशी आसीत् ?

➡ तन्तुवायस्य पदयोजना लालित्यपूर्णा आसीत्।

(छ) भोजराजः सन्तुष्टः भूत्वा कम् प्रशंसति ?

➡भोजराजः सन्तुष्टः भूत्वा तन्तुवायं प्रशंसति।

---

🔶 3. प्रश्ननिर्माणम् (स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य)

वाक्य	अपेक्षित प्रश्न	उत्तर
लक्ष्मीधरः द्वारपालेन सह प्रविशति।	केन ?	द्वारपालेन
यत्र सरः भवति तत्र पक्षिणः आगच्छन्ति।	के ?	पक्षिणः
अहं त्रुटितान् तन्तून् संयोजयामि।	कीदृशान् ?	त्रुटितान्
तन्तुवायेन गुरुकुले शिक्षा गृहीता।	कुत्र ?	गुरुकुले
राजा तन्तुवायाय स्वर्णमुद्राः अर्पयति।	कस्मै ?	तन्तुवायाय

---

🔶 4. यथानिर्देशम् उत्तरत

प्रश्न	उत्तर
'…प्रसारम् आप्नोतु'—क्रियापदं किम् ?	आप्नोतु
'समायान्ति' कर्तृपदं किम् ?	पक्षिणः
'आनीतः' इति विशेषणस्य विशेष्यपदं ?	कुविन्दः
'यावद् अपरा व्यवस्था…'—विशेषणपदम् ?	अपरा
'सह' इत्यस्य पर्यायः ?	साकम्
'आयाति' इति पदस्य विलोमपदम् ?	प्रयाति

---

🔶 5. कथानकक्रमेण वाक्यानि (सही क्रम में)

1️⃣ एकदा लक्ष्मीधरः भोजराजस्य सभां गच्छति।

2️⃣ भोजराजः तस्य वाक्चातुर्येण प्रसन्नः भवति।

3️⃣ राजाभोजः मन्त्रिणं आवासव्यवस्थायै आदिशति।

4️⃣ नगरपालः नगरे निरक्षरं जनं न अपश्यत्।

5️⃣ राजा नगरपालं मूर्खजनं निष्कास्य लक्ष्मीधरं वासयितुम् आदिशति।

6️⃣ तन्तुवायः तन्तुवयनेन जीविकाम् अर्जयति स्म।

7️⃣ नगरपालः तन्तुवायं राजसभां नयति।

8️⃣ तन्तुवायः महाकवितुल्यः न आसीत्।

9️⃣ वस्तुतः सः कविः आसीत्।

🔟 राजा तन्तुवायस्य पदयोजनां प्रशंसति।

---

🔶 6. पर्यायवाची शब्द-योजना

शब्द	पर्याय
अमात्यः	मन्त्री
तन्तुवायः	कुविन्दः
विद्वान्	पण्डितः
झटिति	त्वरितम्

---

🔶 7. विपरीतार्थक शब्द

शब्द	विलोम
गत्वा	प्रविश्य
मूर्खः	विद्वान्
निरक्षरः	पठितः
निष्क्रम्य	प्रविश्य
सम्पदः	विपदः

---

🔶 8. वाक्य–वक्ता–श्रोता

वाक्य	केन उक्तम्	कस्य प्रति
(क) मम सौभाग्यम्…	भोजराजेन	लक्ष्मीधरम्
(ख) अभिवादये…	लक्ष्मीधरेण	भोजराजम्
(ग) यत्र सरः…	लक्ष्मीधरेण	भोजराजम्
(घ) समस्ते नगरे…	नगरपालेन	भोजराजम्
(ङ) त्वं भूयः…	भोजराजेन	नगरपालम्
(च) अहं तन्तून् संयोजयामि	तन्तुवायेन	नगरपालम्
(छ) मया गुरुकुले शिक्षा…	तन्तुवायेन	नगरपालम्
(ज) राजा भोजः आत्मानं धन्यं…	भोजराजेन	तन्तुवायम्
(झ) दयस्व…	तन्तुवायेन	नगरपालम्
(ञ) नगरपालं समाहूय…	भोजराजेन	मन्त्रिणम्

---

Read More>> 

1. Avivekah Paramapadaam Padam Class 9 Sanskrit Chapter 1 – अविवेकः परमापदां पदम् Questions Answers, Summary & Solutions
2. Patheyam Class 9 Sanskrit Chapter 2 – Exercise Solutions, Question Answers | पाथेयम् अध्याय 2 सम्पूर्ण अभ्यास प्रश्न-उत्तर
   
3. Vijayatam Swadeshah Class 9 Sanskrit Chapter 3 – Question Answers | विजयतां स्वदेशः अभ्यास प्रश्न उत्तर
   
4. Vidyaa Bhaanti Sadgunaah Class 9 Sanskrit | NCERT Manika Part 1 Chapter 4 Solutions | विद्यया भान्ति सद्गुणाः प्रश्न-उत्तर
   
5. Karmanaa Yati Samsiddhim Class 9 Sanskrit Chapter 5 Question Answers | कर्मणा याति संसिद्धिम् अभ्यास समाधान (Full Notes)
   
6. Tat Tvam Asi Class 9 Sanskrit Chapter 6 Question Answers | तत् त्वम् असि अध्याय 6 – अभ्यास प्रश्न उत्तर (NCERT Manika Solutions)
   
7. Tarave Namoastu Class 9 Sanskrit Question Answers | तरवे नमोऽस्तु अभ्यास प्रश्न उत्तर (NCERT Manika Chapter 7)
   
8. Na Dharmavriddheshu Vayah Samikshyate Class 9 Sanskrit Question Answers | न धर्मवृद्धेषु वयः समीक्ष्यते अध्याय 8 अभ्यास प्रश्न-उत्तर
   
9. कवयामि वयामि यामि Class 9 Sanskrit Chapter 9 – Exercise Answers, Summary, Question Answers
   
10. भारतीयं विज्ञानम् Class 9 Sanskrit Chapter 10 – Questions Answers & Notes | bhartiyam Vigyanam Solutions
    
11. Bharatenaasti Me Jeevanam Jeevanam – Class 9 Sanskrit Chapter 11 Notes, Questions Answers | भारतेनास्ति मे जीवनं जीवनम् समाधान