UPPSC LT Grade Sanskrit Prelims 2025 (7 Dec): Solved Paper & Answer Key

Sooraj Krishna Shastri
By -
0
UPPSC LT Grade Paper - Part 1

UPPSC LT Grade Sanskrit Prelims 2025 Solved Paper: क्या आप 7 दिसंबर 2025 को आयोजित UPPSC LT Grade Sanskrit Exam की Answer Key ढूंढ रहे हैं? यहाँ हमने पूरे प्रश्न पत्र (Question Paper) को एक इंटरैक्टिव Online Quiz के रूप में तैयार किया है। इसमें सामान्य अध्ययन (GS) और संस्कृत (Sanskrit) के सभी 150 प्रश्न शामिल हैं। नीचे दिए गए क्विज़ में भाग लें और तुरंत अपना रिजल्ट चेक करें।

[Choose the option and see the Answer {सही उत्तर जानने के लिए विकल्प चुनें}]

भाग - 1 : सामान्य अध्ययन (प्रश्न 1-30)
1. जैन कल्पसूत्र के लेखक थे
A. भद्रबाहु
B. बुद्धघोष
C. कात्यायन
D. नागसेन
2. भारत का प्रथम 'ओपन एयर आर्ट वाल' संग्रहालय कहाँ स्थापित किया गया है ?
A. लखनऊ
B. नई दिल्ली
C. भोपाल
D. कोलकाता
3. 'बिग इंच' पाइपलाइन परिवहन करती है
A. पैट्रोलियम
B. तरल पैट्रोलियम गैस
C. जल
D. तरलीकृत कोयला
4. उस सही कूट का चुनाव कीजिए जो दिए गए वाक्य में रिक्त स्थानों की सही पूर्ति करता है।
वाक्य: आयुष्मान भारत योजना का आरम्भ वर्ष _____ में किया गया था, _____ प्रति परिवार तक के स्वास्थ्य बीमा कवरेज देने के लिए।
A. क्रमशः 2016 एवं 5 लाख
B. क्रमशः 2014 एवं 6 लाख
C. क्रमशः 2020 एवं 6 लाख
D. क्रमशः 2018 एवं 5 लाख
5. निम्नलिखित में से कौन-सी नदी कर्क रेखा को दो बार पार करती है ?
A. माही
B. चम्बल
C. लूनी
D. साबरमती
6. 'झांसी की रानी' का उल्लेख करते हुए, किसने यह पंक्ति कही ? "यहाँ वह महिला लेटी है जो विद्रोहियों में एकमात्र पुरुष थी"
A. सर ह्यू रोज
B. जॉन निकोलसन
C. कॉलिन कैम्पबेल
D. कर्नल नील
7. पाँचवीं पीढ़ी कम्प्यूटर की भाषा है
A. एल्गल
B. प्रोलाग (PROLOG)
C. पास्कल
D. फोरट्रान
8. आईसीएआर-आईएआरआई, नई दिल्ली द्वारा धान के भूसे या पराली के स्वस्थाने त्वरित अपघटन के लिए विकसित, सात कवकों के मिश्रण से युक्त सूक्ष्मजीवी स्प्रे का नाम क्या है ?
A. पूसा कम्पोस्टर
B. पूसा डिकम्पोजर
C. एग्री डिकम्पोजर
D. पूसा बायोग्रेन्यूल
9. निम्नलिखित में से कौन-सा बादल भूतल की सतह से सबसे ऊँचाई पर पाया जाता है ?
A. स्तरीय बादल
B. वर्षीय बादल
C. कपासी बादल
D. पक्षाभ बादल
10. सूची I को सूची II से सुमेलित कीजिए:
A. पोर्ट ब्लेअर - 1. श्री विजय पुरम
B. हेवलॉक द्वीप - 2. स्वराज द्वीप
C. नील द्वीप - 3. शहीद द्वीप
D. रॉस द्वीप - 4. नेताजी सुभाष चन्द्र बोस द्वीप
A. 1, 2, 3, 4
B. 1, 2, 4, 3
C. 4, 3, 1, 2
D. 4, 3, 2, 1
11. भारत की पहली हाइड्रोजन संचालित ट्रेन किस रूट पर चलेगी ?
A. लखनऊ - कानपुर
B. जिंद - सोनीपत
C. चंडीगढ़ - अम्बाला
D. दिल्ली - गुरुग्राम
12. एक आदमी के पास निश्चित संख्या में मुर्गी और बकरियाँ हैं। उनके सिरों की संख्या 30 हैं और पैरों की कुल संख्या 84 हैं। मुर्गियों और बकरियों की संख्या के बीच का अनुपात क्या है ?
A. 3:2
B. 2:3
C. 3:4
D. 1:2
13. किस विद्वान ने नीति निर्देशक सिद्धांतों के आधारभूत सिद्धांतों से एक को "फेबियन समाजवाद बिना समाजवाद के" कहा था ?
A. सरदार पटेल
B. रामसे म्यूर्स
C. राजगोपालाचारी
D. आइवर जेनिंग्स
14. 'गिग इकोनामि' के सन्दर्भ में निम्नलिखित कथनों पर विचार कीजिए ।
1. यह सेवा करने वालों और सेवा प्रदाताओं दोनों के लिए नियोक्ता-कर्मचारी सम्बन्धों में लचीलेपन की अनुमति देती है।
2. यह ऊपरी लागतों को बढ़ाती है ।
A. केवल 2
B. दोनों 1 और 2
C. न तो 1 न ही 2
D. केवल 1
15. एग्रोस्टोलॉजी का सम्बन्ध किसके अध्ययन से है?
A. घासों
B. सब्जियों
C. पुष्पों
D. फलों
16. कौन-सा रसायन 'दार्शनिक के ऊन' (Philosopher's Wool) के नाम से जाना जाता है ?
A. जिंक सल्फाइड
B. फेरिक ऑक्साइड
C. जिंक ऑक्साइड
D. जिंक सल्फेट
17. निम्नलिखित में से कौन-सा देश भारत के साथ सर्वाधिक लम्बी अंतर्राष्ट्रीय सीमा साझा करता है ?
A. बांग्लादेश
B. पाकिस्तान
C. म्यांमार
D. चीन
18. चार अभाज्य संख्याएँ आरोही क्रम में व्यवस्थित है। प्रथम तीन संख्याओं का गुणनफल 255 और अन्तिम तीन संख्याओं का गुणनफल 1955 हैं। सबसे बड़ी अभाज्य संख्या है:
A. 23
B. 17
C. 31
D. 29
19. 'ग्लोबल स्पेक्स 2030' पहल किसने शुरू की ?
A. विश्व स्वास्थ्य संगठन
B. विश्व बैंक
C. गूगल
D. यूनिसेफ
20. भारत ने 'नेट-जीरो' उत्सर्जन हासिल करने के लिए कौन-सा वर्ष लक्ष्य के रूप में प्रतिबद्ध किया है ?
A. 2070 तक
B. 2050 तक
C. 2090 तक
D. 2030 तक
21. नायर सर्विस सोसाइटी की स्थापना किसके द्वारा की गयी थी ?
A. एम. पद्मनाभा पिल्लई
B. टी. एम. माधवन
C. के. रामकृष्ण पिल्लई
D. चन्द्र मेनन
22. निम्नलिखित घटनाओं को कालानुक्रम में व्यवस्थित कीजिये:
I. संघराज्य क्षेत्र के रूप में दादरा और नागर हवेली।
II. दसवीं अनुसूची (दल परिवर्तनरोधी) जोड़ी गई।
III. आठवीं अनुसूची में "सिंधी" भाषा को सम्मिलित किया गया।
IV. सिक्किम को पूर्ण राज्य बनाया गया।
A. I, IV, II, III
B. I, II, III, IV
C. II, I, III, IV
D. I, III, IV, II
23. निम्नलिखित युग्मों में से कौन-सा युग्म (उपकरण-उपयोग) सही सुमेलित नहीं है ?
A. एनीमोमीटर - हवा की गति
B. बैरोमीटर - वायुमंडलीय दाब
C. हाइग्रोमीटर - भू-जल स्तर
D. प्लेनीमीटर - क्षेत्रफल
24. एक छोटे अवतल दर्पण की फोकल लेंथ 2.5 से.मी. है। इसे दंत चिकित्सक के दर्पण के रूप में उपयोग करने के लिए, दर्पण से दांत की दूरी होनी चाहिए:
A. 4.5 से.मी.
B. 1.5 से.मी.
C. 3.5 से.मी.
D. 2.5 से.मी.
25. गणितीय समीकरण का मान है: x/(x-y) + y/(x+y) + 2xy/(y²-x²)
A. 2
B. 1
C. x + y
D. 2xy
26. किस संविधान संशोधन के द्वारा सामान एवं सेवा कर (GST) को लागू किया गया ?
A. 101 वां संशोधन
B. 111 वां संशोधन
C. 119 वां संशोधन
D. 106 वां संशोधन
27. भारत में खाद्यान्न मूल्य को स्थिर करने के लिए सरकार द्वारा उठाए गए कदमों पर विचार कीजिए:
1. बफर स्टॉक्स का रख-रखाव
2. फसल आने से पहले न्यूनतम समर्थन मूल्य की घोषणा
3. सार्वजनिक वितरण प्रणाली
4. सहकारी खेती को प्रोत्साहन देना
A. 2, 3 तथा 4 सही हैं
B. केवल 1 तथा 3 सही हैं
C. 1, 2 तथा 3 सही हैं
D. केवल 2 तथा 3 सही हैं
28. सूची I (समाचार पत्र) को सूची II (प्रकाशन स्थान) से सुमेलित कीजिए:
A. अमृत बाजार पत्रिका - 1. इलाहाबाद
B. लीडर - 2. कलकत्ता
C. टाइम्स ऑफ इण्डिया - 3. बम्बई
D. प्रभा - 4. कानपुर
A. A-3, B-4, C-1, D-2
B. A-2, B-1, C-3, D-4
C. A-4, B-3, C-2, D-1
D. A-1, B-2, C-3, D-4
29. कौन-सा अफ्रीकी देश भारत के एकीकृत भुगतान इंटरफेस (यूपीआई) को अपनाने वाला पहला देश बना ?
A. घाना
B. नाइजीरिया
C. नामीबिया
D. केन्या
30. अभिकथन (A): सम्पत्ति के अधिकार को मूल अधिकार के तौर पर 44वें संशोधन द्वारा हटा दिया गया था।
कारण (R): इसे एक कानूनी अधिकार के तौर पर अनुच्छेद 300 A द्वारा शामिल कर लिया गया था।
A. (A) सत्य है किन्तु (R) गलत है
B. (A) और (R) दोनों सत्य हैं और (R), (A) की सही व्याख्या करता है
C. (A) गलत है किन्तु (R) सत्य है
D. (A) और (R) दोनों सत्य हैं किन्तु (R), (A) की सही व्याख्या नहीं करता है
भाग 2 :संस्कृत (प्रश्न 31-150)
31. श्रीमद्भगवद्‌गीतानुसारेण व्यवसायात्मिका बुद्धिः कुत्र न विधीयते ?
A. कर्मणि
B. समाधौ
C. लोके
D. पूजायाम्
32. क्रियासु युक्तैर्नृप ! चारचक्षुषो न वञ्चनीयाः प्रभवोऽनुजीविभिः । अत्र 'चारचक्षुषः' इत्यस्मिन् पदे कः समासः ?
A. बहुव्रीहिः
B. तत्पुरुषः
C. कर्मधारयः
D. द्वन्द्वः
33. "दिष्ट्या धूमाकुलितदृष्टेरपि पावक एवाहुतिः पतिता " इति सूक्तिः कस्मिन् ग्रन्थे वर्तते ?
A. उत्तररामचरिते
B. अभिज्ञानशाकुन्तले
C. कादम्बर्याम्
D. महावीरचरिते
34. वनेचरः कति श्लोकेषु युधिष्ठिरं प्रति दुर्योधनस्य राज्यवृत्तान्तं वर्णयति ?
A. षड्विंशतिश्लोकेषु
B. पञ्चविंशतिश्लोकेषु
C. नवविंशतिश्लोकेषु
D. विंशतिश्लोकेषु
35. "शिवो वन्द्यः" इति साधने उत्वविधिसूत्रं प्रयुज्यते
A. हशि च
B. हलि सर्वेषाम्
C. वा शरि
D. अतो रोरप्लुतादप्लुते
36. ननु सख्याः शकुन्तलायाः सौभाग्यदेवताऽर्चनीया इति कथनमस्ति
A. अनुसूयायाः शकुन्तलां प्रति
B. शकुन्तलायाः अनुसूयां प्रति
C. अनुसूयायाः प्रियंवदां प्रति
D. प्रियंवदायाः अनुसूयां प्रति
37. अन्तःस्थ-वर्णानां बोधकः प्रत्याहारः अस्ति
A. यण्
B. हश्
C. शल्
D. अश्
38. "यं यं पश्यसि तस्य तस्य पुरतो मा ब्रूहि दीनं वचः" नीतिशतके अस्य कथनस्य माध्यमेन कस्मै शिक्षां ददाति ?
A. चातकाय
B. याचकाय
C. मेघाय
D. नृपाय
39. 'वारि' शब्दस्य चतुर्थी-एकवचने रूपं भवति
A. वारिये
B. वारये
C. वारिणे
D. वाराय
40. शिशुपालवधमहाकाव्यस्य अङ्गीरसः अस्ति
A. वीररसः
B. शृङ्गाररसः
C. रौद्ररसः
D. शान्तरसः
41. गीतानुसारेण 'स्थितधीः' कः उच्यते ?
A. मुनिः
B. ऋषिः
C. पण्डितः
D. साधुः
42. "करुणस्य मूर्तिरथवा शरीरिणी विरहव्यथेव वनमेति जानकी" इतीदं कस्य कथनम् ?
A. मुरलायाः
B. तमसायाः
C. गोदावर्याः
D. भागीरथ्याः
43. जयन्ति ते सुकृतिनो रससिद्धाः कवीश्वराः । नास्ति येषां यशः काये जरामरणजं भयम् ।। अस्य श्लोकस्य रचयिता कः ?
A. चाणक्यः
B. भर्तृहरिः
C. भवभूतिः
D. विष्णुमित्रः
44. 'कारकः' इत्यस्मिन् पदे प्रत्ययोऽस्ति
A. घञ्
B. ण्वुल्
C. अण्
D. तृच्
45. वनेचरः युधिष्ठिरं मिलितुं कुत्र गच्छति ?
A. द्वैतवने
B. हेमवने
C. दण्डकवने
D. कुरुवने
46. पद्वाक्यप्रमाणज्ञः कः कथ्यते ?
A. वाल्मीकिः
B. भवभूतिः
C. कालिदासः
D. भासः
47. 'सहसा विदधीत न क्रियाम्' इति उक्तिः कस्मात् महाकाव्यात् उद्धृता अस्ति ?
A. नैषधीयचरितम्
B. शिशुपालवधम्
C. कुमारसम्भवम्
D. किरातार्जुनीयम्
48. चर्-प्रत्याहारे कति वर्णाः सन्ति ?
A. सप्त
B. षट्
C. अष्ट
D. पञ्च
49. कठोपनिषदि 'साम्पराये' पदस्य कोऽर्थः वर्तते ?
A. धर्मविषये
B. लोकविषये
C. अविद्या-विषये
D. परलोकविषये
50. एषु युग्मेषु शुद्धं युग्मं चिनुत ।
A. नैषधीयचरितम् - श्रीहर्ष:
B. शिशुपालवधम् - भारविः
C. किरातार्जुनीयम् - माघः
D. जानकीहरणम् - भट्टिः
51. उदारकीर्तेरुदयं दयावतः... अस्मिन् श्लोके एक एव समासः त्रिषु स्थलेषु कः प्रयुक्तोऽस्ति ?
A. अव्ययीभावः
B. तत्पुरुषः
C. बहुव्रीहिः
D. कर्मधारयः
52. 'ढ्रलोपे पूर्वस्य दीर्घोऽणः' सूत्रस्य उदाहरणं किन्नास्ति ?
A. गव्यूति
B. शम्भूराजते
C. हरीरम्यः
D. पुना रमते
53. शुकनासोपदेशानुसारेण लक्ष्मीः मोहनशक्तिं कस्मात् गृहीतवती ?
A. मदिरायाः
B. कौस्तुभमणेः
C. इन्दुशकलात्
D. कालकूटात्
54. 'भूपति' शब्दस्य चतुर्थी एकवचने रूपमस्ति
A. भूपतये
B. भूपतिये
C. भूपतयै
D. भूपत्ये
55. गीतानुसारेण अव्यवसायिनां बुद्धयः कीदृश्यः भवन्ति ?
A. बहुभेदाः
B. विभिन्नाः
C. अनेकाः
D. बहुशाखाः अनन्ताश्च
56. "गो अग्रम्" इति पदस्य सिद्ध्यर्थं किं सूत्रं प्रयुज्यते ?
A. अवङ् स्फोटायनस्य
B. सर्वत्र विभाषा गोः
C. ईदूदेद्विवचनं प्रगृह्यम्
D. एङः पदान्तादति
57. अधोऽङ्कितेषु 'मतुप्' इति प्रत्ययान्तशब्दोऽस्ति
A. लोमवान्
B. कृतवान्
C. यजमानः
D. मोदमानः
58. 'रघुवंश' महाकाव्ये सर्गाणां संख्या वर्तते
A. द्वाविंशतिः
B. एकोनविंशतिः (19)
C. अष्टादश
D. पञ्चदश
59. 'बन्धुप्रीत्या समरविमुखो लाङ्गली या सिषेवे' इत्यत्र 'लाङ्गली' शब्दः कस्य वाचकः ?
A. लाङ्गूलस्य
B. कृषकस्य
C. शुनः
D. हलधरस्य (बलरामस्य)
60. मित्रभेद-मित्रलाभ-सन्धिविग्रह-लब्धप्रणाश-अपरीक्षितकारकम् इति पञ्चविभागाः कस्मिन् कथाग्रन्थे वर्णिताः सन्ति ?
A. पञ्चतन्त्रे
B. बृहत्कथायाम्
C. वेतालपञ्चविंशतिकायाम्
D. हितोपदेशे
61. 'दधि' इति शब्दस्य प्रथमाविभक्तेः बहुवचनस्य रूपमस्ति
A. दधीनि
B. दधिनी
C. दधिनीनि
D. दधनि
62. निम्नलिखितेषु युग्मेषु सम्यक् युग्मं चिनुत (रघुवंश अनुसार):
A. विद्याधरी - 1. अन्तः पुरस्य द्वारपालिका
B. प्रतीहारी - 2. विद्याधरस्य पत्नी
C. वसिष्ठः - 3. एकः राक्षसः
D. लवणः - 4. रघुकुलस्य गुरुः
A. A-2, B-1, C-4, D-3
B. A-3, B-4, C-2, D-1
C. A-4, B-3, C-1, D-2
D. A-1, B-4, C-3, D-2
63. "तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस" इत्यस्मिन् मन्त्रांशे 'ह' इति कोऽस्ति ?
A. धातुः
B. प्रत्ययः
C. निपातः
D. उपसर्गः
64. अधोलिखितेषु 'आतपत्र' इत्युपाधिप्राप्तः कः ?
A. भवभूतिः
B. कालिदासः
C. माघः
D. भारविः
65. का सूक्तिः किरातार्जुनीयमहाकाव्ये समुद्धृता नास्ति ?
A. हितं मनोहारि च दुर्लभं वचः ।
B. एको हि दोषो गुणसन्निपाते... (यह कुमारसंभव की है)
C. वरं विरोधोऽपि समं महात्मभिः ।
D. न हि प्रियं प्रवक्तुमिच्छन्ति मृषा हितैषिणः ।
66. महाभारतं विभक्तमस्ति
A. पर्वसु
B. काण्डेषु
C. उच्छ्‌वासेषु
D. सर्गेषु
67. 'सुद्धयुपास्यः' इति पदे कः सन्धिः अस्ति ?
A. वृद्धिः
B. गुणः
C. यण्
D. दीर्घः
68. भगवद्गीतायाः द्वितीये अध्याये कति श्लोकाः सन्ति ?
A. त्रिसप्ततिः (73)
B. चतुस्सप्ततिः (74)
C. द्विसप्ततिः (72)
D. सप्ततिः (70)
69. अभिज्ञानशाकुन्तले कः नायकः अस्ति ?
A. चारुदत्तः
B. दुष्यन्तः
C. रामः
D. उदयनः
70. 'पितृ' शब्दस्य पंचमीविभक्तेः एकवचने रूपमस्ति
A. पित्रे
B. पितरा
C. पितुः
D. पित्रा
71. न परिचयं रक्षति । नाभिजनमीक्षते । इतीयं पंक्तिः कस्मात् ग्रन्थात् उद्धृतास्ति ?
A. अभिज्ञानशाकुन्तलनाटकात्
B. कादम्बरी शुकनासोपदेशात्
C. उत्तररामचरितनाटकात्
D. शिवराजविजयात्
72. अधोऽङ्कितेषु 'शानच्' इति प्रत्ययान्तशब्दोऽस्ति
A. उक्तवती
B. पचमानः
C. कारितवान्
D. कारणा
73. सम्मोहस्य कारणं किमस्ति ? (गीतानुसारम्)
A. अविद्या
B. अज्ञानम्
C. क्रोधः
D. भयम्
74. सकरुण-रुदितां बालिकां सान्त्वयितुं कस्मै आदेशं दत्तवानासीत् ? (शिवराजविजये)
A. ब्रह्मचारिगुरवे
B. गौरवटवे
C. सेवकाय
D. श्यामवटवे
75. 'अतिनिद्रम्' इति पदे समासोऽस्ति
A. अव्ययीभावः
B. द्विगुः
C. तत्पुरुषः
D. कर्मधारयः
76. महाभारतस्य 'खिल' पर्व कथ्यते ?
A. स्कन्दपुराणम्
B. हरिवंशपुराणम्
C. पद्मपुराणम्
D. मत्स्यपुराणम्
77. कठोपनिषदि 'निरिन्द्रियाः' इति पदस्य कोऽर्थः वर्तते ?
A. प्रजननसमर्थाः
B. प्रजननासमर्थाः (इन्द्रियहीन)
C. समग्रेन्द्रियाः
D. समर्थाः
78. नीतिशतके मौनं केषां विभूषणं कथितम् ?
A. राज्ञाम्
B. अपण्डितानाम् (मूर्खों का)
C. विदुषाम्
D. पण्डितानाम्
79. उत्तररामचरितनाटके गर्भरूपे तृतीयाङ्कस्याभिधानमस्ति । अधोलिखितेषु शुद्धं विकल्पं चिनुत ।
1. अमृताङ्कः, 2. मृगाङ्कः, 3. हेमाङ्कः, 4. छायाङ्कः
A. 1, 2 एवं 3 सत्यमस्ति
B. 3 एवं 4 सत्यमस्ति
C. 4 सत्यमस्ति (छायाङ्क)
D. 1 एवं 2 सत्यमस्ति
80. 'हरिद्राद्रवक्षालितम्' इति पदे कः समासः वर्तते ?
A. तत्पुरुषः (मध्यमपदलोपी/तृतीया)
B. द्वन्द्वः
C. कर्मधारयः
D. बहुव्रीहिः
81. 'गार्ग्य:' इति पदे कः प्रत्ययः अस्ति ?
A. य
B. यत्
C. अण्
D. यञ्
82. 'चिकीर्षुः' पदे धातुः वर्तते
A. कृ
B. चि
C. कृष्
D. क्री
83. सुमेलित करें:
A. कण्वस्य शिष्यः - 1. मातलिः
B. इन्द्रस्य सारथिः - 2. शार्ङ्गरवः
C. दुष्यन्तस्य सारथिः - 3. सोमरातः
D. दुष्यन्तस्य पुरोहितः - 4. सूतः
A. A-2, B-1, C-4, D-3
B. A-3, B-4, C-1, D-2
C. A-1, B-2, C-3, D-4
D. A-2, B-3, C-4, D-1
84. "कुत्स्याः स्युः कुपरीक्षका हि मणयो यैरर्घतः पातिताः ।" इति सुभाषितं कस्मिन् ग्रन्थे वर्णितम् ?
A. किरातार्जुनीये
B. नीतिशतके
C. मेघदूते
D. न कोऽपि पूर्वेषु
85. 'किम्' इत्यस्य पंचमीविभक्तेः स्त्रीलिङ्गे बहुवचनम् अस्ति
A. काभ्यः
B. कस्मात्
C. केभ्यः
D. कासाम्
86. 'रामः ग्रन्थं पठति' वाक्यम् कर्मवाच्ये भविष्यति
A. रामेण ग्रन्थः पठ्यते
B. रामः ग्रन्थः पठति
C. रामेण ग्रन्थं पठति
D. रामः ग्रन्थः पठ्यते
87. रेफस्य रेफे परे किं भवति ?
A. पूर्वसवर्णः
B. विसर्गः
C. परसवर्णः
D. लोपः (रो रि सूत्र से)
88. सुमेलित करें (शाकुन्तल):
A. प्रियंवदा - 1. द्वारपालिका
B. गौतमी - 2. राज्ञः सेविका
C. चतुरिका - 3. कण्वाश्रमस्य अध्यक्षा
D. वेत्रवती - 4. शकुन्तलायाः सखी
A. A-3, B-4, C-1, D-2
B. A-4, B-3, C-2, D-1
C. A-1, B-2, C-3, D-4
D. A-2, B-1, C-4, D-3
89. 'ष्टुना ष्टुः' इत्यस्य सूत्रस्य उदाहरणमस्ति
A. चक्रिण्ढौकसे
B. हरिष्टीकते (also valid but check options)
C. रामष्टीकते
D. तट्टीका
90. नखभिन्नः इत्यस्मिन् पदे समासविग्रहः भवति
A. नखस्य भिन्नः
B. नखाय भिन्नः
C. नखात् भिन्नः
D. नखैर्भिन्नः (तृतीया तत्पुरुष)
91. कीदृशं जनं ब्रह्मापि न रञ्जयति ? (नीतिशतके)
A. विशेषज्ञम्
B. ज्ञानलवदुर्विदग्धम्
C. अज्ञम्
D. उपर्युक्तेषु कमपि न
92. मेघदूते विन्ध्यापादे प्रसूता का नदी वर्णिता ?
A. चर्मण्वती
B. गन्धवती
C. शिप्रा
D. रेवा (नर्मदा)
93. कर्तृवाच्ये कस्य प्राधान्यं भवति ?
A. कर्मणः
B. भावस्य
C. कर्तुः
D. क्रियायाः
94. सुमेलित करें (उत्तररामचरित):
A. शान्ता - 1. रामस्य गुप्तचरः
B. दुर्मुखः - 2. रामस्य भगिनी
C. कुशः - 3. वाल्मीकेः शिष्यः
D. सौधातकिः - 4. लवस्य अग्रजः
A. A-1, B-3, C-2, D-4
B. A-3, B-4, C-2, D-1
C. A-2, B-1, C-4, D-3
D. A-4, B-2, C-3, D-1
95. "यात्येकतोऽस्तशिखरं पतिरोषधीनाम्" अत्र 'पतिरोषधीनाम्' इति पदस्य कोऽर्थः अस्ति ?
A. चन्द्रः
B. सूर्यः
C. शिवः
D. कण्वः
96. 'इमे' इति कस्य शब्दस्य रूपम् अस्ति ?
A. अदस्
B. इदम् (पुं० बहुवचन)
C. तत्
D. एतत्
97. कस्याम् उपनिषदि "आशाप्रतीक्षे" इति मन्त्रादौ शब्दः उल्लिखितः ?
A. तैत्तिरीयोपनिषदि
B. बृहदारण्यकोपनिषदि
C. कठोपनिषदि (1.8)
D. मुण्डकोपनिषदि
98. निम्नलिखितेषु युग्मेषु कः युग्मः शुद्धो नास्ति ?
A. मूर्तिकारः मूर्ति रचयति → मूर्तिकारेण मूर्तिः रच्यते
B. बालकः उच्चैः रोदिति → बालकेन उच्चैः रुद्यते
C. भृत्यः कार्यं करोति → भृत्येन कार्यं कुरुते (गलत: क्रियते होना चाहिए)
D. रामः विद्यालयं गच्छति → रामेण विद्यालयः गम्यते
99. उत्तररामचरिते का नायिका अस्ति ?
A. वसन्तसेना
B. शकुन्तला
C. सीता
D. वासवदत्ता
100. कठोपनिषद‌नुसारं धनधान्येन तर्पणीयः नास्ति
A. मनुष्यः (न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यः)
B. देवः
C. यमः
D. देवी
101. 'बाणः कवीनामिह चक्रवर्ती' इत्युक्तम्
A. सोड्ढलेन
B. माघेन
C. धर्मदासेन
D. कालिदासेन
102. शुकनासोपदेशे अनर्थपरम्परायां सम्मिलितं नास्ति
A. अप्रतिमरूपत्वम्
B. अभिनवयौवनत्वम्
C. मानुषशक्तित्वम् (सही शब्द 'अमानुषशक्तित्वम्' है)
D. गर्भेश्वरत्वम्
103. 'सर्व' शब्दस्य पुंलिङ्गे चतुर्थी एकवचने रूपं भवति
A. सर्वाः
B. सर्वस्यै
C. सर्वस्मै
D. सर्वायाः
104. "आज्ञामपि ... मन्यन्ते" शुकनासोपदेशस्य वाक्येऽस्मिन् रिक्तभागं पूरयतु ।
A. वरप्रदानम्
B. पावनम्
C. उपकारपक्षे
D. अनुग्रहम्
105. अधोलिखितेषु युग्मेषु समुचितं युग्मं चिनुत ।
A. चौरभयम् - पञ्चम्याः स्तोकादिभ्यः (पञ्चमी तत्पुरुष)
B. अतिमालः - गोस्त्रियोरूपसर्जनस्य
C. द्वियमुनम् - अर्धं नपुंसकम्
D. अष्टाविंशतिः - नलोपो नञः
106. शिवराजविजयस्य प्रथमनिःश्वासे पूर्वमेव केन कुसुमानि अवचितानि ?
A. कन्यया
B. गुरुणा
C. श्यामवटुना
D. गौरवटुना (गौरसिंह)
107. 'नीलोत्पलम्' अस्मिन् समासोऽस्ति
A. कर्मधारयः
B. द्वन्द्व:
C. बहुव्रीहिः
D. अव्ययीभावः
108. शाकुन्तले दुष्यन्तस्य मित्रम् अस्ति
A. वसन्तकः
B. मैत्रेयः
C. कुसुमाकरः
D. माधव्यः (विदूषक)
109. 'हरिणा बलिः वसुधा याचते' इत्यस्य वाक्यस्य केन शब्देन अशुद्धिपरिमार्जनं भवति ?
A. याच्यते (कर्मवाच्य क्रिया)
B. यच्यते
C. याच्यति
D. याचति
110. शिवराजविजये सप्तवर्षकल्पायाः कन्यायाः उपमा दत्ता अस्ति
A. लक्ष्म्या
B. पार्वत्या
C. सरस्वत्या
D. न एतासु कयाचिदि
111. 'कामार्ता हि प्रकृतिकृपणाश्चेतनाचेतनेषु' कुत्र अस्ति अय पद्याशः ?
A. मेघदूते
B. मुद्राराक्षसे
C. महाभारते
D. नीतिशतके
112. "कामानां त्वा कामभाजं करोमि" इत्ययं श्लोकांशः अस्ति
A. कठोपनिषदि
B. केनोपनिषदि
C. प्रश्नोपनिषदि
D. ईशावास्योपनिषदि
113. 'युष्मद्' शब्दस्य पंचमीविभक्तेः त्रिषु वचनेषु रूपं भवति
A. युष्मत् त्वत् युवाभ्याम्
B. त्वत् युवाम् युष्मत्
C. युवाभ्याम् युष्मत् त्वत्
D. त्वत् युवाभ्याम् युष्मत्
114. "एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तप" अत्र 'परन्तप' पदं कस्य कृते प्रयुक्तम् ?
A. श्रीकृष्णस्य
B. धृतराष्ट्रस्य
C. दुर्योधनस्य
D. अर्जुनस्य
115. "द्रोणो ब्रीहिः" इति 'द्रोण' पदे प्रथमा कस्मिन्नर्थे भवति ?
A. लिङ्गे
B. परिमाणे (मात्रा)
C. परिणामे
D. वचने
116. निम्नलिखितेषु नीतिशतकानुसारेण यत् शुद्धतया सुमेलितं नास्ति
A. वाग्भूषणं भूषणम्
B. स्नानं न भूषयन्ति (सही: 'स्नानं न विलेपनं न कुसुमं...')
C. पुरुषं वाण्येका समलङ्करोति
D. पुरुषं केयूराणि न भूषयन्ति
117. 'अवेहि' इत्यस्यार्थः अस्ति
A. जहि
B. देहि
C. जानीहि
D. ब्रूहि
118. शुद्धवाक्यं निर्धार्यताम्
A. वृक्षे पत्राणि पतन्ति
B. वृक्षात् पत्राणि पतन्ति
C. वृक्षाय पत्राणि पतन्ति
D. वृक्षेण पत्राणि पतन्ति
119. निम्नलिखितेषु युग्मेषु किं युग्मं सम्यक् सुमेलितं नास्ति ? (शुकनासोपदेश)
A. लक्ष्मीमदः - दारुणः
B. रागमलावलेपः - घोरः (सही: राज्ञसुख... घोरम्)
C. विषयविषास्वादमोहः - विषमः
D. तमो यौवनप्रभवम् - अतिगहनम्
120. केषां चरितं निसर्ग-दुर्बोधं भवति ?
A. भूपतीनाम् (राजाओं का)
B. देवतानाम्
C. राक्षसानाम्
D. मनुष्याणाम्
121. "वरं विरोधोऽपि समं महात्मभिः" इति वचनं वर्तते
A. वनेचरस्य
B. द्रौपद्याः
C. अर्जुनस्य
D. युधिष्ठिरस्य
122. एकशेषेतरसमाहारात्मकः समासः कः ?
A. बहुव्रीहिः
B. तत्पुरुषः
C. अव्ययीभावः
D. द्वन्द्वः
123. कठोपनिषत्-सम्बद्धाऽस्ति
A. कृष्णयजुर्वेदेन
B. सामवेदेन
C. शुक्लयजुर्वेदेन
D. ऋग्वेदेन
124. गच्छतु इत्यस्मिन् पदे लकारः अस्ति
A. लट्-लकारः
B. विधिलिङ्-लकारः
C. लङ्-लकारः
D. लोट्-लकारः
125. उत्तररामचरितस्य तृतीयाङ्कस्य नामास्ति
A. छायाङ्कः
B. पञ्चवटीप्रवेशो नाम
C. कौशल्याजनक-योगो नाम
D. चित्रदर्शनो नाम
126. विप्र-कन्यायाः अपहर्तुः यवन-युवकस्य शिरः कः चिच्छेद ?
A. श्यामसिंहः
B. योगिराजः
C. गौरसिंहः
D. शिववीरः
127. कर्मणा यमभिप्रैति तत् किं भवति ?
A. कर्म
B. अपादानम्
C. अधिकरणम्
D. सम्प्रदानम्
128. "विचिन्त्य" इति पदे कः प्रत्ययः अस्ति ?
A. क्यप्
B. ल्यप्
C. ष्यञ्
D. एतेषु कोऽपि नास्ति
129. 'को नामोष्णोदकेन नवमालिकां सिञ्चति' अभिज्ञानशाकुन्तले कस्य कथनमिदम् ?
A. अनुसूयायाः
B. प्रियंवदायाः
C. शार्ङ्गरवस्य
D. गौतम्याः
130. 'पा' (पाने) धातोः लृट् लकारस्य मध्यमपुरुषस्य बहुवचने रूपं भवति
A. पास्यथ
B. पास्यथः
C. पास्यामः
D. पास्यन्ति
131. अधोलिखितेषु युग्मेषु सम्यक् युग्मं चिनुत (उत्तररामचरित):
A. वासन्ती (2. वनदेवता), B. आत्रेयी (4. तापसी), C. कौसल्या (1. रामस्य माता), D. अरुन्धती (3. महर्षि वसिष्ठस्य पत्नी)
A. A-4, B-1, C-3, D-2
B. A-2, B-4, C-1, D-3
C. A-1, B-2, C-3, D-4
D. A-3, B-1, C-4, D-2
132. उत्तररामचरितम् इति नाटकस्य कः आधारः ग्रन्थः अस्ति ?
A. पुराणम्
B. महाभारतम्
C. उपनिषद्
D. रामायणम्
133. योगिराजेन प्रथमं कदा समाधिः स्थापितः आसीत् ?
A. श्रीरामस्य समये
B. युधिष्ठिरस्य समये
C. यवनकाले
D. विक्रमादित्यस्य समये
134. मेघदूतानुसारेण रामगिर्याश्रमाणां जलं का पवित्रं कृतवती ?
A. सीता (जनकतनया)
B. अनसूया
C. वासन्ती
D. न एतासु काचिदपि
135. 'त्रि' शब्दस्य स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचने कः प्रयोगः भवति ?
A. तिस्र
B. त्रयः
C. तिस्रः
D. त्रय
136. 'याञ्चा मोघा वरमधिगुणे नाधमे लब्धकामाः।' इयमुक्तिः कुत्र अस्ति ?
A. अभिज्ञानशाकुन्तले
B. उत्तरमेघे
C. रघुवंशे
D. पूर्वमेघे
137. 'हरिं भजति' इत्यत्र कर्मसंज्ञा केन सूत्रेण भवति ?
A. कर्मणि द्वितीया
B. कर्तुरीप्सिततमं कर्म
C. अकथितं च
D. एतेषु किमपि नास्ति
138. 'आदधानामपि' इति पदे धातुरस्ति
A. दा
B. अद्
C. अस्
D. धा (डुधाञ्)
139. स्त्रीणामाद्यं प्रणयवचनं विभ्रमो भवति
A. कामिषु
B. सज्जनेषु
C. प्रियेषु
D. मायाविषु
140. "येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये..." इत्यत्र नचिकेतसः कतमो वरो वर्णितः ?
A. चतुर्थः
B. द्वितीयः
C. तृतीयः
D. प्रथमः
141. 'कृ' इत्यस्य धातोः विधिलिलकारे मध्यमपुरुषद्विवचने अधोऽङ्कितेषु किमुचितं रूपं भविष्यति ?
A. कुर्वीयाथाम्
B. कुर्याताम्
C. कुर्यात
D. कुर्वीयाताम्
142. 'नैषधीयचरितम्' महाकाव्यस्य प्रधानरसः
A. करुणरसः
B. वीररसः
C. अद्भुतरसः
D. शृङ्गाररसः
143. '96' इत्यस्य संख्यायाः संस्कृते शुद्धं रूपं भवति
A. षण्णवतिः
B. षड् नवतिः
C. नव नवतिः
D. षट् नवतिः
144. 'पाणिपादम्' इत्यत्र केन सूत्रेण समासः ?
A. द्वन्द्वश्च प्राणितूर्यसेनाङ्गानाम्
B. चार्थे द्वन्द्वः
C. राजदन्तादिषु परम्
D. एतेषु किमपि नास्ति
145. 'अपजिहीर्षुः' इति पदे धातुरस्ति
A. जि
B. हृ (अप + हृ + सन्)
C. हस्
D. आप्
146. अधोलिखितेषु युग्मेषु सम्यक् युग्मं चिनुत:
A. राज्ञः सेनापतिः (2), B. राज्ञः मित्रम् (3), C. मारीचः (4), D. कौशिकः (1)
A. A-1, B-3, C-4, D-2
B. A-3, B-1, C-2, D-4
C. A-4, B-1, C-2, D-3
D. A-2, B-3, C-4, D-1
147. 'दा' धातोः लट्लकारस्य प्रथमपुरुषस्य बहुवचन रूपं चिनुत
A. ददानि
B. ददतु
C. ददति (ददाति दत्तः ददति)
D. ददन्ति
148. "कर्तव्यानि खलु दुःखितैर्दुःखनिर्वापणानि" इति कथनमस्ति
A. तमसायाः
B. सीतायाः
C. मुरलायाः
D. वासन्त्याः
149. 'वक्रः पन्था यदपि' इत्यनेन का नगरी ज्ञाता भवति ?
A. उज्जयिनी
B. विदिशा
C. अलकापुरी
D. अयोध्या
150. कठोपनिषदि 'सृङ्काम्' पदस्य कोऽर्थः अस्ति ?
A. प्रवालमालाम्
B. कुत्सितकर्ममयीगतिम्
C. अनेकरूपरत्नमालाम्
D. रुद्राक्षमालाम्

एक टिप्पणी भेजें

0 टिप्पणियाँ

एक टिप्पणी भेजें (0)

#buttons=(Ok, Go it!) #days=(20)

Our website uses cookies to enhance your experience. Check Now
Ok, Go it!