UPPSC LT Grade Sanskrit Prelims 2025 Solved Paper: क्या आप 7 दिसंबर 2025 को आयोजित UPPSC LT Grade Sanskrit Exam की Answer Key ढूंढ रहे हैं? यहाँ हमने पूरे प्रश्न पत्र (Question Paper) को एक इंटरैक्टिव Online Quiz के रूप में तैयार किया है। इसमें सामान्य अध्ययन (GS) और संस्कृत (Sanskrit) के सभी 150 प्रश्न शामिल हैं। नीचे दिए गए क्विज़ में भाग लें और तुरंत अपना रिजल्ट चेक करें।
[Choose the option and see the Answer {सही उत्तर जानने के लिए विकल्प चुनें}]
भाग - 1 : सामान्य अध्ययन (प्रश्न 1-30)
1. जैन कल्पसूत्र के लेखक थे
2. भारत का प्रथम 'ओपन एयर आर्ट वाल' संग्रहालय कहाँ स्थापित किया गया है ?
3. 'बिग इंच' पाइपलाइन परिवहन करती है
4. उस सही कूट का चुनाव कीजिए जो दिए गए वाक्य में रिक्त स्थानों की सही पूर्ति करता है।
वाक्य: आयुष्मान भारत योजना का आरम्भ वर्ष _____ में किया गया था, _____ प्रति परिवार तक के स्वास्थ्य बीमा कवरेज देने के लिए।
वाक्य: आयुष्मान भारत योजना का आरम्भ वर्ष _____ में किया गया था, _____ प्रति परिवार तक के स्वास्थ्य बीमा कवरेज देने के लिए।
5. निम्नलिखित में से कौन-सी नदी कर्क रेखा को दो बार पार करती है ?
6. 'झांसी की रानी' का उल्लेख करते हुए, किसने यह पंक्ति कही ? "यहाँ वह महिला लेटी है जो विद्रोहियों में एकमात्र पुरुष थी"
7. पाँचवीं पीढ़ी कम्प्यूटर की भाषा है
8. आईसीएआर-आईएआरआई, नई दिल्ली द्वारा धान के भूसे या पराली के स्वस्थाने त्वरित अपघटन के लिए विकसित, सात कवकों के मिश्रण से युक्त सूक्ष्मजीवी स्प्रे का नाम क्या है ?
9. निम्नलिखित में से कौन-सा बादल भूतल की सतह से सबसे ऊँचाई पर पाया जाता है ?
10. सूची I को सूची II से सुमेलित कीजिए:
A. पोर्ट ब्लेअर - 1. श्री विजय पुरम
B. हेवलॉक द्वीप - 2. स्वराज द्वीप
C. नील द्वीप - 3. शहीद द्वीप
D. रॉस द्वीप - 4. नेताजी सुभाष चन्द्र बोस द्वीप
A. पोर्ट ब्लेअर - 1. श्री विजय पुरम
B. हेवलॉक द्वीप - 2. स्वराज द्वीप
C. नील द्वीप - 3. शहीद द्वीप
D. रॉस द्वीप - 4. नेताजी सुभाष चन्द्र बोस द्वीप
11. भारत की पहली हाइड्रोजन संचालित ट्रेन किस रूट पर चलेगी ?
12. एक आदमी के पास निश्चित संख्या में मुर्गी और बकरियाँ हैं। उनके सिरों की संख्या 30 हैं और पैरों की कुल संख्या 84 हैं। मुर्गियों और बकरियों की संख्या के बीच का अनुपात क्या है ?
13. किस विद्वान ने नीति निर्देशक सिद्धांतों के आधारभूत सिद्धांतों से एक को "फेबियन समाजवाद बिना समाजवाद के" कहा था ?
14. 'गिग इकोनामि' के सन्दर्भ में निम्नलिखित कथनों पर विचार कीजिए ।
1. यह सेवा करने वालों और सेवा प्रदाताओं दोनों के लिए नियोक्ता-कर्मचारी सम्बन्धों में लचीलेपन की अनुमति देती है।
2. यह ऊपरी लागतों को बढ़ाती है ।
1. यह सेवा करने वालों और सेवा प्रदाताओं दोनों के लिए नियोक्ता-कर्मचारी सम्बन्धों में लचीलेपन की अनुमति देती है।
2. यह ऊपरी लागतों को बढ़ाती है ।
15. एग्रोस्टोलॉजी का सम्बन्ध किसके अध्ययन से है?
16. कौन-सा रसायन 'दार्शनिक के ऊन' (Philosopher's Wool) के नाम से जाना जाता है ?
17. निम्नलिखित में से कौन-सा देश भारत के साथ सर्वाधिक लम्बी अंतर्राष्ट्रीय सीमा साझा करता है ?
18. चार अभाज्य संख्याएँ आरोही क्रम में व्यवस्थित है। प्रथम तीन संख्याओं का गुणनफल 255 और अन्तिम तीन संख्याओं का गुणनफल 1955 हैं। सबसे बड़ी अभाज्य संख्या है:
19. 'ग्लोबल स्पेक्स 2030' पहल किसने शुरू की ?
20. भारत ने 'नेट-जीरो' उत्सर्जन हासिल करने के लिए कौन-सा वर्ष लक्ष्य के रूप में प्रतिबद्ध किया है ?
21. नायर सर्विस सोसाइटी की स्थापना किसके द्वारा की गयी थी ?
22. निम्नलिखित घटनाओं को कालानुक्रम में व्यवस्थित कीजिये:
I. संघराज्य क्षेत्र के रूप में दादरा और नागर हवेली।
II. दसवीं अनुसूची (दल परिवर्तनरोधी) जोड़ी गई।
III. आठवीं अनुसूची में "सिंधी" भाषा को सम्मिलित किया गया।
IV. सिक्किम को पूर्ण राज्य बनाया गया।
I. संघराज्य क्षेत्र के रूप में दादरा और नागर हवेली।
II. दसवीं अनुसूची (दल परिवर्तनरोधी) जोड़ी गई।
III. आठवीं अनुसूची में "सिंधी" भाषा को सम्मिलित किया गया।
IV. सिक्किम को पूर्ण राज्य बनाया गया।
23. निम्नलिखित युग्मों में से कौन-सा युग्म (उपकरण-उपयोग) सही सुमेलित नहीं है ?
24. एक छोटे अवतल दर्पण की फोकल लेंथ 2.5 से.मी. है। इसे दंत चिकित्सक के दर्पण के रूप में उपयोग करने के लिए, दर्पण से दांत की दूरी होनी चाहिए:
25. गणितीय समीकरण का मान है: x/(x-y) + y/(x+y) + 2xy/(y²-x²)
26. किस संविधान संशोधन के द्वारा सामान एवं सेवा कर (GST) को लागू किया गया ?
27. भारत में खाद्यान्न मूल्य को स्थिर करने के लिए सरकार द्वारा उठाए गए कदमों पर विचार कीजिए:
1. बफर स्टॉक्स का रख-रखाव
2. फसल आने से पहले न्यूनतम समर्थन मूल्य की घोषणा
3. सार्वजनिक वितरण प्रणाली
4. सहकारी खेती को प्रोत्साहन देना
1. बफर स्टॉक्स का रख-रखाव
2. फसल आने से पहले न्यूनतम समर्थन मूल्य की घोषणा
3. सार्वजनिक वितरण प्रणाली
4. सहकारी खेती को प्रोत्साहन देना
28. सूची I (समाचार पत्र) को सूची II (प्रकाशन स्थान) से सुमेलित कीजिए:
A. अमृत बाजार पत्रिका - 1. इलाहाबाद
B. लीडर - 2. कलकत्ता
C. टाइम्स ऑफ इण्डिया - 3. बम्बई
D. प्रभा - 4. कानपुर
A. अमृत बाजार पत्रिका - 1. इलाहाबाद
B. लीडर - 2. कलकत्ता
C. टाइम्स ऑफ इण्डिया - 3. बम्बई
D. प्रभा - 4. कानपुर
29. कौन-सा अफ्रीकी देश भारत के एकीकृत भुगतान इंटरफेस (यूपीआई) को अपनाने वाला पहला देश बना ?
30. अभिकथन (A): सम्पत्ति के अधिकार को मूल अधिकार के तौर पर 44वें संशोधन द्वारा हटा दिया गया था।
कारण (R): इसे एक कानूनी अधिकार के तौर पर अनुच्छेद 300 A द्वारा शामिल कर लिया गया था।
कारण (R): इसे एक कानूनी अधिकार के तौर पर अनुच्छेद 300 A द्वारा शामिल कर लिया गया था।
भाग 2 :संस्कृत (प्रश्न 31-150)
31. श्रीमद्भगवद्गीतानुसारेण व्यवसायात्मिका बुद्धिः कुत्र न विधीयते ?
32. क्रियासु युक्तैर्नृप ! चारचक्षुषो न वञ्चनीयाः प्रभवोऽनुजीविभिः । अत्र 'चारचक्षुषः' इत्यस्मिन् पदे कः समासः ?
33. "दिष्ट्या धूमाकुलितदृष्टेरपि पावक एवाहुतिः पतिता " इति सूक्तिः कस्मिन् ग्रन्थे वर्तते ?
34. वनेचरः कति श्लोकेषु युधिष्ठिरं प्रति दुर्योधनस्य राज्यवृत्तान्तं वर्णयति ?
35. "शिवो वन्द्यः" इति साधने उत्वविधिसूत्रं प्रयुज्यते
36. ननु सख्याः शकुन्तलायाः सौभाग्यदेवताऽर्चनीया इति कथनमस्ति
37. अन्तःस्थ-वर्णानां बोधकः प्रत्याहारः अस्ति
38. "यं यं पश्यसि तस्य तस्य पुरतो मा ब्रूहि दीनं वचः" नीतिशतके अस्य कथनस्य माध्यमेन कस्मै शिक्षां ददाति ?
39. 'वारि' शब्दस्य चतुर्थी-एकवचने रूपं भवति
40. शिशुपालवधमहाकाव्यस्य अङ्गीरसः अस्ति
41. गीतानुसारेण 'स्थितधीः' कः उच्यते ?
42. "करुणस्य मूर्तिरथवा शरीरिणी विरहव्यथेव वनमेति जानकी" इतीदं कस्य कथनम् ?
43. जयन्ति ते सुकृतिनो रससिद्धाः कवीश्वराः । नास्ति येषां यशः काये जरामरणजं भयम् ।। अस्य श्लोकस्य रचयिता कः ?
44. 'कारकः' इत्यस्मिन् पदे प्रत्ययोऽस्ति
45. वनेचरः युधिष्ठिरं मिलितुं कुत्र गच्छति ?
46. पद्वाक्यप्रमाणज्ञः कः कथ्यते ?
47. 'सहसा विदधीत न क्रियाम्' इति उक्तिः कस्मात् महाकाव्यात् उद्धृता अस्ति ?
48. चर्-प्रत्याहारे कति वर्णाः सन्ति ?
49. कठोपनिषदि 'साम्पराये' पदस्य कोऽर्थः वर्तते ?
50. एषु युग्मेषु शुद्धं युग्मं चिनुत ।
51. उदारकीर्तेरुदयं दयावतः... अस्मिन् श्लोके एक एव समासः त्रिषु स्थलेषु कः प्रयुक्तोऽस्ति ?
52. 'ढ्रलोपे पूर्वस्य दीर्घोऽणः' सूत्रस्य उदाहरणं किन्नास्ति ?
53. शुकनासोपदेशानुसारेण लक्ष्मीः मोहनशक्तिं कस्मात् गृहीतवती ?
54. 'भूपति' शब्दस्य चतुर्थी एकवचने रूपमस्ति
55. गीतानुसारेण अव्यवसायिनां बुद्धयः कीदृश्यः भवन्ति ?
56. "गो अग्रम्" इति पदस्य सिद्ध्यर्थं किं सूत्रं प्रयुज्यते ?
57. अधोऽङ्कितेषु 'मतुप्' इति प्रत्ययान्तशब्दोऽस्ति
58. 'रघुवंश' महाकाव्ये सर्गाणां संख्या वर्तते
59. 'बन्धुप्रीत्या समरविमुखो लाङ्गली या सिषेवे' इत्यत्र 'लाङ्गली' शब्दः कस्य वाचकः ?
60. मित्रभेद-मित्रलाभ-सन्धिविग्रह-लब्धप्रणाश-अपरीक्षितकारकम् इति पञ्चविभागाः कस्मिन् कथाग्रन्थे वर्णिताः सन्ति ?
61. 'दधि' इति शब्दस्य प्रथमाविभक्तेः बहुवचनस्य रूपमस्ति
62. निम्नलिखितेषु युग्मेषु सम्यक् युग्मं चिनुत (रघुवंश अनुसार):
A. विद्याधरी - 1. अन्तः पुरस्य द्वारपालिका
B. प्रतीहारी - 2. विद्याधरस्य पत्नी
C. वसिष्ठः - 3. एकः राक्षसः
D. लवणः - 4. रघुकुलस्य गुरुः
A. विद्याधरी - 1. अन्तः पुरस्य द्वारपालिका
B. प्रतीहारी - 2. विद्याधरस्य पत्नी
C. वसिष्ठः - 3. एकः राक्षसः
D. लवणः - 4. रघुकुलस्य गुरुः
63. "तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस" इत्यस्मिन् मन्त्रांशे 'ह' इति कोऽस्ति ?
64. अधोलिखितेषु 'आतपत्र' इत्युपाधिप्राप्तः कः ?
65. का सूक्तिः किरातार्जुनीयमहाकाव्ये समुद्धृता नास्ति ?
66. महाभारतं विभक्तमस्ति
67. 'सुद्धयुपास्यः' इति पदे कः सन्धिः अस्ति ?
68. भगवद्गीतायाः द्वितीये अध्याये कति श्लोकाः सन्ति ?
69. अभिज्ञानशाकुन्तले कः नायकः अस्ति ?
70. 'पितृ' शब्दस्य पंचमीविभक्तेः एकवचने रूपमस्ति
71. न परिचयं रक्षति । नाभिजनमीक्षते । इतीयं पंक्तिः कस्मात् ग्रन्थात् उद्धृतास्ति ?
72. अधोऽङ्कितेषु 'शानच्' इति प्रत्ययान्तशब्दोऽस्ति
73. सम्मोहस्य कारणं किमस्ति ? (गीतानुसारम्)
74. सकरुण-रुदितां बालिकां सान्त्वयितुं कस्मै आदेशं दत्तवानासीत् ? (शिवराजविजये)
75. 'अतिनिद्रम्' इति पदे समासोऽस्ति
76. महाभारतस्य 'खिल' पर्व कथ्यते ?
77. कठोपनिषदि 'निरिन्द्रियाः' इति पदस्य कोऽर्थः वर्तते ?
78. नीतिशतके मौनं केषां विभूषणं कथितम् ?
79. उत्तररामचरितनाटके गर्भरूपे तृतीयाङ्कस्याभिधानमस्ति । अधोलिखितेषु शुद्धं विकल्पं चिनुत ।
1. अमृताङ्कः, 2. मृगाङ्कः, 3. हेमाङ्कः, 4. छायाङ्कः
1. अमृताङ्कः, 2. मृगाङ्कः, 3. हेमाङ्कः, 4. छायाङ्कः
80. 'हरिद्राद्रवक्षालितम्' इति पदे कः समासः वर्तते ?
81. 'गार्ग्य:' इति पदे कः प्रत्ययः अस्ति ?
82. 'चिकीर्षुः' पदे धातुः वर्तते
83. सुमेलित करें:
A. कण्वस्य शिष्यः - 1. मातलिः
B. इन्द्रस्य सारथिः - 2. शार्ङ्गरवः
C. दुष्यन्तस्य सारथिः - 3. सोमरातः
D. दुष्यन्तस्य पुरोहितः - 4. सूतः
A. कण्वस्य शिष्यः - 1. मातलिः
B. इन्द्रस्य सारथिः - 2. शार्ङ्गरवः
C. दुष्यन्तस्य सारथिः - 3. सोमरातः
D. दुष्यन्तस्य पुरोहितः - 4. सूतः
84. "कुत्स्याः स्युः कुपरीक्षका हि मणयो यैरर्घतः पातिताः ।" इति सुभाषितं कस्मिन् ग्रन्थे वर्णितम् ?
85. 'किम्' इत्यस्य पंचमीविभक्तेः स्त्रीलिङ्गे बहुवचनम् अस्ति
86. 'रामः ग्रन्थं पठति' वाक्यम् कर्मवाच्ये भविष्यति
87. रेफस्य रेफे परे किं भवति ?
88. सुमेलित करें (शाकुन्तल):
A. प्रियंवदा - 1. द्वारपालिका
B. गौतमी - 2. राज्ञः सेविका
C. चतुरिका - 3. कण्वाश्रमस्य अध्यक्षा
D. वेत्रवती - 4. शकुन्तलायाः सखी
A. प्रियंवदा - 1. द्वारपालिका
B. गौतमी - 2. राज्ञः सेविका
C. चतुरिका - 3. कण्वाश्रमस्य अध्यक्षा
D. वेत्रवती - 4. शकुन्तलायाः सखी
89. 'ष्टुना ष्टुः' इत्यस्य सूत्रस्य उदाहरणमस्ति
90. नखभिन्नः इत्यस्मिन् पदे समासविग्रहः भवति
91. कीदृशं जनं ब्रह्मापि न रञ्जयति ? (नीतिशतके)
92. मेघदूते विन्ध्यापादे प्रसूता का नदी वर्णिता ?
93. कर्तृवाच्ये कस्य प्राधान्यं भवति ?
94. सुमेलित करें (उत्तररामचरित):
A. शान्ता - 1. रामस्य गुप्तचरः
B. दुर्मुखः - 2. रामस्य भगिनी
C. कुशः - 3. वाल्मीकेः शिष्यः
D. सौधातकिः - 4. लवस्य अग्रजः
A. शान्ता - 1. रामस्य गुप्तचरः
B. दुर्मुखः - 2. रामस्य भगिनी
C. कुशः - 3. वाल्मीकेः शिष्यः
D. सौधातकिः - 4. लवस्य अग्रजः
95. "यात्येकतोऽस्तशिखरं पतिरोषधीनाम्" अत्र 'पतिरोषधीनाम्' इति पदस्य कोऽर्थः अस्ति ?
96. 'इमे' इति कस्य शब्दस्य रूपम् अस्ति ?
97. कस्याम् उपनिषदि "आशाप्रतीक्षे" इति मन्त्रादौ शब्दः उल्लिखितः ?
98. निम्नलिखितेषु युग्मेषु कः युग्मः शुद्धो नास्ति ?
99. उत्तररामचरिते का नायिका अस्ति ?
100. कठोपनिषदनुसारं धनधान्येन तर्पणीयः नास्ति
101. 'बाणः कवीनामिह चक्रवर्ती' इत्युक्तम्
102. शुकनासोपदेशे अनर्थपरम्परायां सम्मिलितं नास्ति
103. 'सर्व' शब्दस्य पुंलिङ्गे चतुर्थी एकवचने रूपं भवति
104. "आज्ञामपि ... मन्यन्ते" शुकनासोपदेशस्य वाक्येऽस्मिन् रिक्तभागं पूरयतु ।
105. अधोलिखितेषु युग्मेषु समुचितं युग्मं चिनुत ।
106. शिवराजविजयस्य प्रथमनिःश्वासे पूर्वमेव केन कुसुमानि अवचितानि ?
107. 'नीलोत्पलम्' अस्मिन् समासोऽस्ति
108. शाकुन्तले दुष्यन्तस्य मित्रम् अस्ति
109. 'हरिणा बलिः वसुधा याचते' इत्यस्य वाक्यस्य केन शब्देन अशुद्धिपरिमार्जनं भवति ?
110. शिवराजविजये सप्तवर्षकल्पायाः कन्यायाः उपमा दत्ता अस्ति
111. 'कामार्ता हि प्रकृतिकृपणाश्चेतनाचेतनेषु' कुत्र अस्ति अय पद्याशः ?
112. "कामानां त्वा कामभाजं करोमि" इत्ययं श्लोकांशः अस्ति
113. 'युष्मद्' शब्दस्य पंचमीविभक्तेः त्रिषु वचनेषु रूपं भवति
114. "एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तप" अत्र 'परन्तप' पदं कस्य कृते प्रयुक्तम् ?
115. "द्रोणो ब्रीहिः" इति 'द्रोण' पदे प्रथमा कस्मिन्नर्थे भवति ?
116. निम्नलिखितेषु नीतिशतकानुसारेण यत् शुद्धतया सुमेलितं नास्ति
117. 'अवेहि' इत्यस्यार्थः अस्ति
118. शुद्धवाक्यं निर्धार्यताम्
119. निम्नलिखितेषु युग्मेषु किं युग्मं सम्यक् सुमेलितं नास्ति ? (शुकनासोपदेश)
120. केषां चरितं निसर्ग-दुर्बोधं भवति ?
121. "वरं विरोधोऽपि समं महात्मभिः" इति वचनं वर्तते
122. एकशेषेतरसमाहारात्मकः समासः कः ?
123. कठोपनिषत्-सम्बद्धाऽस्ति
124. गच्छतु इत्यस्मिन् पदे लकारः अस्ति
125. उत्तररामचरितस्य तृतीयाङ्कस्य नामास्ति
126. विप्र-कन्यायाः अपहर्तुः यवन-युवकस्य शिरः कः चिच्छेद ?
127. कर्मणा यमभिप्रैति तत् किं भवति ?
128. "विचिन्त्य" इति पदे कः प्रत्ययः अस्ति ?
129. 'को नामोष्णोदकेन नवमालिकां सिञ्चति' अभिज्ञानशाकुन्तले कस्य कथनमिदम् ?
130. 'पा' (पाने) धातोः लृट् लकारस्य मध्यमपुरुषस्य बहुवचने रूपं भवति
131. अधोलिखितेषु युग्मेषु सम्यक् युग्मं चिनुत (उत्तररामचरित):
A. वासन्ती (2. वनदेवता), B. आत्रेयी (4. तापसी), C. कौसल्या (1. रामस्य माता), D. अरुन्धती (3. महर्षि वसिष्ठस्य पत्नी)
A. वासन्ती (2. वनदेवता), B. आत्रेयी (4. तापसी), C. कौसल्या (1. रामस्य माता), D. अरुन्धती (3. महर्षि वसिष्ठस्य पत्नी)
132. उत्तररामचरितम् इति नाटकस्य कः आधारः ग्रन्थः अस्ति ?
133. योगिराजेन प्रथमं कदा समाधिः स्थापितः आसीत् ?
134. मेघदूतानुसारेण रामगिर्याश्रमाणां जलं का पवित्रं कृतवती ?
135. 'त्रि' शब्दस्य स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचने कः प्रयोगः भवति ?
136. 'याञ्चा मोघा वरमधिगुणे नाधमे लब्धकामाः।' इयमुक्तिः कुत्र अस्ति ?
137. 'हरिं भजति' इत्यत्र कर्मसंज्ञा केन सूत्रेण भवति ?
138. 'आदधानामपि' इति पदे धातुरस्ति
139. स्त्रीणामाद्यं प्रणयवचनं विभ्रमो भवति
140. "येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये..." इत्यत्र नचिकेतसः कतमो वरो वर्णितः ?
141. 'कृ' इत्यस्य धातोः विधिलिलकारे मध्यमपुरुषद्विवचने अधोऽङ्कितेषु किमुचितं रूपं भविष्यति ?
142. 'नैषधीयचरितम्' महाकाव्यस्य प्रधानरसः
143. '96' इत्यस्य संख्यायाः संस्कृते शुद्धं रूपं भवति
144. 'पाणिपादम्' इत्यत्र केन सूत्रेण समासः ?
145. 'अपजिहीर्षुः' इति पदे धातुरस्ति
146. अधोलिखितेषु युग्मेषु सम्यक् युग्मं चिनुत:
A. राज्ञः सेनापतिः (2), B. राज्ञः मित्रम् (3), C. मारीचः (4), D. कौशिकः (1)
A. राज्ञः सेनापतिः (2), B. राज्ञः मित्रम् (3), C. मारीचः (4), D. कौशिकः (1)
147. 'दा' धातोः लट्लकारस्य प्रथमपुरुषस्य बहुवचन रूपं चिनुत
148. "कर्तव्यानि खलु दुःखितैर्दुःखनिर्वापणानि" इति कथनमस्ति
149. 'वक्रः पन्था यदपि' इत्यनेन का नगरी ज्ञाता भवति ?
150. कठोपनिषदि 'सृङ्काम्' पदस्य कोऽर्थः अस्ति ?

