UGC NET Sanskrit Code 73 Solved Paper (2 Sept 2024 Shift 2) – Paper 1 & 2 Answer Key

Sooraj Krishna Shastri
By -
0

UGC NET - Paper 1 & Paper 2 (Sanskrit Traditional Subjects - 73)

National Testing Agency - 02nd Sep 2024 (Shift 2) | Hindi Medium

भाग - 1 : Paper 1 (General Paper on Teaching & Research Aptitude)

निर्देश (प्रश्न 1-5):

निम्नलिखित तालिका पढ़कर प्रश्नों के उत्तर दीजिए: पाँच व्यक्तियों A-E द्वारा पाँच विभिन्न दिनों (सोमवार से शुक्रवार) को बेची गई वस्तुओं की संख्या दर्शाती है। इसमें कुछ डाटा अनुपलब्ध हैं, जिनकी गणना आवश्यकतानुसार आपसे अपेक्षित है।

दिन / व्यक्तिABCDE
सोमवार840880480560-
मंगलवार720-1040420820
बुधवार560480-820850
गुरुवार1080-10201260320
शुक्रवार920700-1020800
प्रश्न 1
यदि A और B द्वारा सभी पाँचों दिनों में बेची गई वस्तुओं की कुल संख्या क्रमशः 4000 और 4400 है, तो मंगलवार को B द्वारा बेची गई वस्तुओं की संख्या शुक्रवार को A द्वारा बेची गई वस्तुओं से ____ % अधिक है।
• 1. 37.5
• 2. 23.5
• 3. 32.25
• 4. 42.5
उत्तर: 1. 37.5
प्रश्न 2
यदि गुरुवार को B और C द्वारा बेची गई वस्तुओं की कुल संख्या का अनुपात उसी दिन C और E द्वारा बेची गई वस्तुओं की कुल संख्या से 2:1 है, तो C द्वारा गुरुवार को बेची गई वस्तुओं की संख्या है -
• 1. 300
• 2. 420
• 3. 380
• 4. 340
उत्तर: 3. 380
प्रश्न 3
यदि सभी पाँच दिन A द्वारा बेची गई वस्तुओं की कुल संख्या 3600 है, तो A द्वारा सोमवार और शुक्रवार को बेची गई वस्तुओं की संख्या का अंतर है -
• 1. 640
• 2. 450
• 3. 420
• 4. 440
उत्तर: 4. 440
प्रश्न 4
यदि D द्वारा सोमवार और मंगलवार को बेची गई वस्तुओं की औसत संख्या 490 है, तो E द्वारा शुक्रवार को बेची गई वस्तुओं की संख्या D द्वारा सोमवार को बेची गई वस्तुओं की संख्या से ____ % अधिक है।
• 1. 39.76
• 2. 42.86
• 3. 48.23
• 4. 45
उत्तर: 2. 42.86
प्रश्न 5
यदि गुरुवार को C द्वारा बेची गई वस्तुओं की संख्या C द्वारा बुधवार और शुक्रवार को बेची गई वस्तुओं का औसत है, तो C द्वारा सभी पाँच दिनों में बेची गई वस्तुओं की कुल संख्या है -
• 1. 3500
• 2. 3800
• 3. 3400
• 4. 3700
उत्तर: 2. 3800
शिक्षण एवं शोध अभिक्षमता
प्रश्न 6
सूची I (आई सी टी/साधन) के साथ सूची II (कार्य) का मिलान कीजिए: A. पैडलेट - I. मानदंड-आधारित मूल्यांकन और प्रतिपुष्टि B. रूब्रिक्स - II. सहयोगात्मक डिजिटल बुलेटिन बोर्ड C. क्विजलेट - III. वास्तविक समय में श्रोताओं की अनुक्रिया और मतदान D. मेंटीमीटर - IV. परस्पर-क्रियात्मक फ्लैशकार्ड और स्टडी सेट
• 1. A-III, B-IV, C-II, D-I
• 2. A-II, B-I, C-IV, D-III
• 3. A-IV, B-III, C-II, D-I
• 4. A-I, B-IV, C-III, D-II
उत्तर: 2. A-II, B-I, C-IV, D-III
प्रश्न 7
कोई शिक्षक विद्यार्थियों को कक्षा में आने से पूर्व घर पर एक वीडियो व्याख्यान देखने का कार्य सौंपती है। दूसरे दिन वह विद्यार्थीयों को कक्षा में 'हैंड्स-ऑन' प्रायोगिक गतिविधियों में शामिल करती है। इस स्थिति में इसने किस उपागम का उपयोग किया?
• 1. समस्या समाधान
• 2. सहयोगी अधिगम
• 3. फ्लिप्ड कक्षा
• 4. वैयक्तीकृत अधिगम
उत्तर: 3. फ्लिप्ड कक्षा
प्रश्न 8
द्वंद्व से निपटने का तरीका जिसमें लोग अपनी भावनाओं को व्यक्त करते हैं, उन्हें जो चीज चाहिए उसकी मांग करते हैं, जो चीज नहीं चाहिए, उसके लिए नहीं कहते हैं, और अपने सर्वोत्तम हितों में कार्य करते हैं, क्या कहलाता है?
• 1. आक्रामक शैली
• 2. निष्क्रिय शैली
• 3. निश्चयात्मक शैली
• 4. छलयोजनात्मक शैली
उत्तर: 3. निश्चयात्मक शैली
प्रश्न 9
एक स्थिति से दूसरी स्थिति में सचेतन और सप्रयास अधिगम अंतरण क्या कहलाता है?
• 1. निकट अंतरण
• 2. उच्चमार्ग अंतरण
• 3. निम्न मार्ग अंतरण
• 4. दूर अंतरण
उत्तर: 2. उच्चमार्ग अंतरण
प्रश्न 10
कोई किसी स्थिति को अपने अनुकूल बनाकर सकारात्मक परिणाम निकाल सकता हैं, इस विश्वास को क्या कहा जाता है?
• 1. आत्म-प्रभावोत्पादकता
• 2. आत्म-सम्मान
• 3. आत्म-सिद्धि
• 4. आत्म-नियमन
उत्तर: 1. आत्म-प्रभावोत्पादकता
प्रश्न 11
“व्यक्तियों के धर्म को दी गई कूट संख्याएँ" निम्नलिखित किस माप के पैमाने से सम्बंधित आंकड़ों का उदाहरण है?
• 1. नामिक
• 2. क्रमिक
• 3. अंतराल
• 4. अनुपात
उत्तर: 1. नामिक
प्रश्न 12
गुणात्मक शोध में 'विश्वसनीयता' का मानदंड, मात्रात्मक शोध में निम्नलिखित किस मानदंड के समानांतर होता है?
• 1. वस्तुनिष्ठता
• 2. आंतरिक वैधता
• 3. बाह्य वैधता
• 4. विश्वास्यता
उत्तर: 4. विश्वास्यता
प्रश्न 13
मात्रापरक विषयवस्तु विश्लेषण के बारे में सही कथन की पहचान कीजिए।
• 1. इसमें अनुदैर्ध्य विश्लेषण की कुछ मात्रा की अनुमति दी जाती है।
• 2. यह एक तंग करने वाली विधि है।
• 3. यह एक अत्यधिक अनम्य विधि है।
• 4. यह एक प्रतिक्रियात्मक विधि है।
उत्तर: 1. इसमें अनुदैर्ध्य विश्लेषण की कुछ मात्रा की अनुमति दी जाती है।
प्रश्न 14
संख्या 9, 12 और 16 का गुणोत्तर माध्य है -
• 1. 12.33
• 2. 11.66
• 3. 12
• 4. 12.66
उत्तर: 3. 12
प्रश्न 15
माना H₀ = शून्य परिकल्पना, Hₐ = वैकल्पिक परिकल्पना, µ = जनसंख्या माध्य, µH₀ = परिकल्पित माध्य है। एक शोधकर्ता H₀: µ = µH₀ और Hₐ: µ < µH₀ स्थापित करता है। इस स्थिति में शोधकर्ता निम्नलिखित में से किस एक का प्रयोग करेगा?
• 1. दक्षिण-पुच्छीय परीक्षण
• 2. वाम-पुच्छीय परीक्षण
• 3. द्वि-पुच्छीय परीक्षण
• 4. अर्द्ध-पुच्छीय परीक्षण
उत्तर: 2. वाम-पुच्छीय परीक्षण
प्रश्न 16
पश्चिमी समाज संप्रेषण को निम्नलिखित में से किसका एक साधन मानता है?
• 1. आक्रमण
• 2. पृथक्करण
• 3. अप्रकट प्रचालन
• 4. मानव सम्बन्ध
उत्तर: 4. मानव सम्बन्ध
प्रश्न 17
संदर्भ जिसमें संप्रेषण होता है, कहलाता है -
• 1. ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
• 2. विषयीकरण
• 3. वातावरण
• 4. जनसंचार क्षेत्र
उत्तर: 3. वातावरण
प्रश्न 18
आवाचिक संप्रेषण में, किसी वस्तु को निरूपित करने वाला प्रतीक कहलाता है -
• 1. सारूप्यता प्रतीक
• 2. व्याख्यात्मक प्रतीक
• 3. सजीव प्रतीक
• 4. मूर्त प्रतीक
उत्तर: 4. मूर्त प्रतीक
प्रश्न 19
सम्प्रेषण निरंतर रूप से है -
• 1. विकासपरक
• 2. नकारात्मक
• 3. स्थिर
• 4. अवचेतन
उत्तर: 1. विकासपरक
प्रश्न 20
सूची I (संप्रेषण का रव) के साथ सूची II (वर्णन) का मिलान कीजिए: A. शब्दार्थ विषयक - I. प्राप्तकर्ता के बाहर विद्यमान रहता है B. कायिक - II. अन्य व्यक्ति के प्रति संप्रेषणकर्ता का पूर्वाग्रह तथा पक्षपात C. मनोवैज्ञानिक - III. संप्रेषण प्रक्रिया पर जैवविज्ञानी प्रभाव D. शरीरक्रियात्मक - IV. संदेश ग्रहण पर भाषागत प्रभाव
• 1. A-II, B-III, C-IV, D-I
• 2. A-III, B-IV, C-I, D-II
• 3. A-IV, B-I, C-II, D-III
• 4. A-I, B-II, C-III, D-IV
उत्तर: 3. A-IV, B-I, C-II, D-III
प्रश्न 21
एक स्कूली बालक 3 किमी/घंटे की गति से चलते हुए अपने विद्यालय 28 मिनट विलंब से पहुँचता है, किन्तु जब वह 5 किमी/घंटे की गति से चलता है तो 28 मिनट जल्दी अपने स्कूल पहुँच जाता है। स्कूल पहुँचने के लिए वह प्रतिदिन कितनी दूरी तय करता है?
• 1. 6 किमी
• 2. 8 किमी
• 3. 7 किमी
• 4. 9 किमी
उत्तर: 3. 7 किमी
प्रश्न 22
तीन धनात्मक संख्याएँ दी गई हैं। सभी तीनों संख्याओं के औसत का एक तिहाई उच्चतम संख्या के मान से 8 कम है। यदि निम्नतम और द्वितीय निम्नतम संख्या का औसत 8 है, तो उच्चतम संख्या क्या होगी?
• 1. 9
• 2. 10
• 3. 11
• 4. 12
उत्तर: 3. 11
प्रश्न 23
किसी विद्यालय में 1582 विद्यार्थी थे और लड़कों और लड़कियों की संख्या का अनुपात 4:3 था। कुछ दिनों पश्चात्, 30 लड़‌कियों ने विद्यालय में प्रवेश लिया किन्तु कुछ लड़कों ने विद्यालय छोड़ दिया तथा परिणामस्वरूप लड़कों और लड़कियों का अनुपात 7:6 हो गया। विद्यालय छोड़ने वाले लड़कों की संख्या कितनी हैं?
• 1. 84
• 2. 74
• 3. 86
• 4. 78
उत्तर: 4. 78
प्रश्न 24
निम्नलिखित नंबर श्रृंखला में P का मान कितना होगा? 0, 3, 26, 255, P,
• 1. 624
• 2. 511
• 3. 1023
• 4. 3124
उत्तर: 4. 3124
प्रश्न 25
20% वार्षिक चक्रवृद्धि ब्याज (वार्षिक संयोजित) की दर से कोई धनराशि 2 वर्षों में ₹28800 हो जाती है। धनराशि है -
• 1. ₹24000
• 2. ₹22000
• 3. ₹21000
• 4. ₹20000
उत्तर: 4. ₹20000
प्रश्न 26
निम्नलिखित पदों को अमूर्तता (निर्विशेषता) के बढ़ते क्रम में व्यवस्थित कीजिए: A. मिश्रधातु B. धातु C. इस्पात D. खनिज
• 1. C, B, D, A
• 2. C, A, B, D
• 3. C, A, D, B
• 4. D, B, A, C
उत्तर: 2. C, A, B, D
प्रश्न 27
निम्नलिखित में से कौनसे कथन 'ईश्वर' शब्द के बारे में सही हैं? A. यह अर्थहीन है। B. यह अर्थपूर्ण है। C. 'ईश्वर' शब्द का कोई गुणार्थ नहीं है, जो इसका अर्थ हो सके। D. 'ईश्वर' शब्द के मामले में एक गुणार्थ होता है, जो उसका अर्थ है।
• 1. केवल B और D
• 2. केवल A और C
• 3. केवल A
• 4. केवल B
उत्तर: 1. केवल B और D
प्रश्न 28
"एक रेखा बिन्दुओं से बनी है। बिन्दुओं की कोई लंबाई नहीं होती है। इसलिए एक रेखा की कोई लंबाई नहीं होती है।" इस कथन में कौन सा अनाकारिक तर्क दोष है?
• 1. संहति दोष
• 2. अनेकार्थक दोष
• 3. अविचारित सामान्यकीरण
• 4. फिसलन युक्त ढलान
उत्तर: 1. संहति दोष
प्रश्न 29
निम्नलिखित में से कौन सा कथन तार्किक रूप से कथन "कोई भी द्रव पेय नहीं है" के समतुल्य है?
• 1. सभी गैर-पेय गैर-द्रव हैं।
• 2. सभी द्रव गैर-पेय हैं।
• 3. कुछ पेय द्रव नहीं हैं।
• 4. कोई भी पेय द्रव नहीं हैं।
उत्तर: 2. सभी द्रव गैर-पेय हैं।
प्रश्न 30
भारतीय शास्त्रीय तर्कशास्त्र (न्याय) के मत के अनुसार "ध्वनि शाश्वत है, क्योंकि यह उत्पादित होती है" - यह दोषपूर्ण हैं क्योंकिः
• 1. मध्य पद, मुख्य पद की उपस्थित द्वारा व्याप्त होने के बजाए इसकी अनुपस्थित द्वारा व्याप्त है।
• 2. मध्य पद का बिंदु-स्थान असंभव है।
• 3. मध्य पद मुख्य पद की अनुपस्थिति द्वारा व्याप्त होने के बजाए इसकी उपस्थिति द्वारा व्याप्त है।
• 4. इसमें किसी भी मुख्य पद का अभाव है।
उत्तर: 1. मध्य पद, मुख्य पद की उपस्थित द्वारा व्याप्त होने के बजाए इसकी अनुपस्थित द्वारा व्याप्त है।
प्रश्न 31
एक सुरक्षा प्राणाली किसी गिफ्ट शॉप में प्रवेश करने वाले प्रत्येक व्यक्ति की इमेज कैप्चर करने के लिए कैमरा का उपयोग करती है। लगी गई प्रत्येक इमेज के लिए 1 MB स्टोरेज की आवश्यकता होती है। यदि कैमरा 24 घंटे की अवधि में प्रति 5 सेकंड पर एक इमेज कैप्चर करता है तो कितने स्टोरेज की आवश्यकता होगी?
• 1. 16.875 GB
• 2. 15.250 GB
• 3. 12.525 GB
• 4. 19.625 GB
उत्तर: 1. 16.875 GB
प्रश्न 32
निम्नलिखित में से कौनसा कथन भिन्न अंक प्रणालियों के संदर्भ में सही है? 1. (109)₁₀ = (1101001)₂ 2. (123)₅ = (212)₄ 3. (101)₁₆ + (110)₈ = (429)₁₀ 4. (241)₆ = (131)₈
• 1. 1
• 2. 2
• 3. 3
• 4. 4
उत्तर: 2. 2
प्रश्न 33
बेतार संचार प्रौद्योगिकियों के रूप में ब्लूटूथ और वाई-फाई के संदर्भ में निम्नलिखित में से कौन से कथन सत्य हैं? A. ब्यूटूथ से इलेक्ट्रॉनिक उपकरणों के बीच शॉर्ट रेंज डाटा ट्रांसफर किया जाता है, जबकि वाई-फाई से इलेक्ट्रॉनिक उपकरणों को इंटरनेट से जोड़ा जाता है। B. ब्लूटूथ में डाटा ट्रांसमीशन के लिए सीधे दृष्टि रेखीय होने की आवश्यकता होती है जबकि वाई-फाई में इसकी आवश्यकता नहीं होती है। C. ब्लूटूथ द्वारा किसी एक समय पर सीमित संख्या में उपकरणों को जोड़ा जा सकता है जबकि वाई-फाई अधिक उपकरणों और अधिक प्रयोक्ताओं के लिए खुला होता है। D. ब्लूटूथ के लिए सीधे दृष्टि रेखीय होने की आवश्यकता नही होती है, जबकि वाई-फाई में इसकी आवश्यकता होती है।
• 1. केवल A और B
• 2. केवल B और C
• 3. केवल A, C और D
• 4. केवल A और C
उत्तर: 4. केवल A और C
प्रश्न 34
निम्नलिखित में से कौनसा कथन कम्प्यूटर के बारे में सही हैं?
• 1. डॉट मैट्रिक प्रिन्टर गैर-संघट्ट (नॉन इम्पेक्ट) प्रिन्टर का एक प्रकार है।
• 2. लेज़र प्रिन्टर संघट्ट (इम्पेक्ट) प्रिन्टर का एक प्रकार है।
• 3. लेजर प्रिन्टर की विभेदन क्षमता (रिजोलुशन) को प्रति सेकंड मोगाबिट्स (एम.बी.पी.एस.) में मापा जाता है।
• 4. लेज़र प्रिन्टर की तुलना में, डॉट मैट्रिक प्रिन्टर्स अधिक आवाज करते हैं, निम्न गुणवत्ता वाले और धीमे होते हैं।
उत्तर: 4. लेज़र प्रिन्टर की तुलना में, डॉट मैट्रिक प्रिन्टर्स अधिक आवाज करते हैं, निम्न गुणवत्ता वाले और धीमे होते हैं।
प्रश्न 35
स्प्रेडशीट सॉफ्टवेयर (MS-EXCEL) के बारे में निम्नलिखित में से कौन से कथन सत्य हैं? A. स्प्रेडशीट में डाटा हमेशा सही होता है। B. स्प्रेडशीट सॉफ्टवेयर दंड-आरेख (बार-ग्राफ) नहीं बना सकता है। C. स्प्रेडशीट सॉफ्टवेयर स्वतः पुनः गणना करता है। D. स्प्रेडशीट में कुछ सैल्स को लॉक किया जा सकता है ताकि कोई प्रयोक्ता उसकी अंतर्वस्तु में परिवर्तन न कर सके।
• 1. केवल A और B
• 2. केवल C और D
• 3. केवल A और C
• 4. केवल B और D
उत्तर: 2. केवल C और D
प्रश्न 36
भारत में विभिन्न अधिनियमों के अधिनियमन के वर्ष के अनुसार पूर्व से नवीनतम तक कौनसा सही कालक्रमिक क्रम है?
• 1. पर्यावरण संरक्षण अधिनियम, वायु अधिनियम, जल अधिनियम
• 2. वायु अधिनियम, पर्यावरण संरक्षण अधिनियम, जल अधिनियम
• 3. जल अधिनियम, पर्यावरण संरक्षण अधिनियम, वायु अधिनियम
• 4. जल (प्रदूषण का निवारण और नियंत्रण) अधिनियम, वायु (प्रदूषण का निवारण और नियंत्रण) अधिनियम, पर्यावरण संरक्षण अधिनियम
उत्तर: 4. जल (प्रदूषण का निवारण और नियंत्रण) अधिनियम, वायु...
प्रश्न 37
पेट्रोडीज़ल की तुलना में बायोडीज़ल के लाभ हैं: A. बायोडीज़ल में वस्तुतः सल्फर नहीं होता है। B. बायोडीज़ल अत्यत्तः कम कार्बन मोनोओक्साइड (CO) का उत्सर्जन करता है। C. बायोडीज़ल पेट्रोडीज़ल से बेहतर स्नेहक है। D. बायोडीजॉल पेट्रोडीज़ल की अपेक्षा बहुत कम नाइट्रोजन ओक्साइडों (NOx) का उत्सर्जन करता है। E. पेट्रोडीज़ल की तुलना में बायोडीज़ल बहुत कम कणिकीय उत्सर्जन करता है।
• 1. केवल A, B, C, D
• 2. केवल B, C, D, E
• 3. केवल A, B, C, E
• 4. केवल A, B, D, E
उत्तर: 3. केवल A, B, C, E
प्रश्न 38
निम्नलिखित में से कौन-सा प्रशीतकों के लिए क्लोरोफ्लोरोकार्बन (सीएफसी) के विकल्प के रूप में आया? A. हाइड्रोफ्लोरोकार्बन्स B. परफ्लोरोकार्बन्स C. हाइड्रोक्लोरोफ्लोरोकार्बन्स D. हेलन्स
• 1. केवल A, B और C
• 2. केवल B, C और D
• 3. केवल B और D
• 4. केवल A और C
उत्तर: 4. केवल A और C
प्रश्न 39
निम्नलिखित में से कौनसा कथन अति-उपजाऊ झील के बारे में सही है?
• 1. नाइट्रेट स्तर में कमी होती है।
• 2. शैवालीय उत्पादकता क्षीण होती है।
• 3. ऑक्सीजन स्तर में वृद्धि होती है।
• 4. उत्पादित मछलियों की गुणवत्ता क्षीण होती है।
उत्तर: 4. उत्पादित मछलियों की गुणवत्ता क्षीण होती है।
प्रश्न 40
जल की अस्थायी कठोरता को निम्नलिखित में से किस रूप में भी जाना जाता है?
• 1. सल्फेट कठोरता
• 2. नाइट्रेट कठोरता
• 3. क्लोराइड कठोरता
• 4. कार्बोनेट कठोरता
उत्तर: 4. कार्बोनेट कठोरता
प्रश्न 41
विश्वविद्यालय अधिनियम 1904 के अंतर्गत विश्वविद्यालयों को निम्नलिखित में से किसे मान्यता प्रदान करने का प्राधिकार दिया गया था?
• 1. विद्यालयों के बोर्ड
• 2. साक्षरता मिशन
• 3. प्राथमिक विद्यालय
• 4. माध्यमिक विद्यालय
उत्तर: 4. माध्यमिक विद्यालय
प्रश्न 42
प्राचीन नालंदा विश्वविद्यालय में पढ़ाये जाने वाले विषयों में से विषय थाः
• 1. खगोल विज्ञान
• 2. रसायन शास्त्र
• 3. तत्वमीमांसा
• 4. गणित
उत्तर: प्रश्न रद्द (Dropped) कर दिया गया है।
प्रश्न 43
वर्ष 2015 तक उच्चतर शिक्षा के लिए राष्ट्रीय ज्ञान आयोग द्वारा अनुशंसित न्यूनतम सकल नामांकन अनुपात क्या था?
• 1. 5 प्रतिशत
• 2. 10 प्रतिशत
• 3. 15 प्रतिशत
• 4. 20 प्रतिशत
उत्तर: 3. 15 प्रतिशत
प्रश्न 44
निम्नलिखित में से कौन भारतीय सामाजिक विज्ञान शोध परिषद के कार्य हैं? A. समाज विज्ञान और प्राकृतिक विज्ञान के असम्बन्धन को प्रोत्साहित करना। B. सामाजिक विज्ञान में शोध के लिए छात्रवृत्ति प्रदान करना। C. शोध के संस्थागत जर्नलों के लिए वित्तीय सहायता प्रदान करना। D. सामाजिक विज्ञान में शोध को बढ़ावा देना। E. गैर-निष्पादनकारी सामाजिक विज्ञान के संस्थानों को समय-समय पर काली सूची में शामिल करना।
• 1. केवल A, B और C
• 2. केवल B, C और D
• 3. केवल C, D और E
• 4. केवल A, D और E
उत्तर: 2. केवल B, C और D
प्रश्न 45
वर्ष 1200 और 1764 ईस्वीं के बीच का काल किस द्वारा भारत में उच्चतम प्रतिष्ठा पाने की दृष्टि से विलक्षण था?
• 1. लोकप्रिय साहित्य
• 2. देशी भाषा साहित्य
• 3. अंग्रेजी साहित्य
• 4. फ्रेंच साहित्य
उत्तर: 2. देशी भाषा साहित्य

गद्यांश (प्रश्न 46-50):

मस्तिष्क की तंत्रिका के सिरों की संख्या तथा आकार में कम से कम किशोरावस्था तक अवश्य विकास होता रहता है। मस्तिष्क के आकार में कुछ वृद्धि माइलिनीभवन (माइलिनेशन) के कारण होता है जो एक ऐसी प्रक्रिया है जिसमें मस्तिष्क तथा स्नायु तंत्र की अनेक कोशिकाएं मोटी कोशिकाओं की एक पृथक्कारी परत से आवृत्त होती हैं। इस कारण स्नायु तंत्र के माध्यम से सूचना के संचार की गति बढ़ जाती है।

प्रश्न 46
मस्तिष्क की तंत्रिका के सिरों की संख्या तथा आकार में कब तक वृद्धि होती है?
• 1. प्राथमिक विद्यालय के वर्षों तक
• 2. आरंभिक बाल्यावस्था तक
• 3. वयस्कता तक
• 4. किशोरावस्था तक
उत्तर: 4. किशोरावस्था तक
प्रश्न 47
माइलिनीभवन (माइलिनेशन) के विषय में निम्नलिखित तथ्यों में से कौन से सही हैं? A. इससे स्नायु तंत्र के माध्यम से सूचना के संचार की गति बढ़ जाती है। B. यह मस्तिष्क के आकार में वृद्धि के लिए उत्तरदायी है। C. यह चार वर्ष की उम्र तक मस्तिष्क के सभी भागों में पूरा हो जाता है। D. इसके विषय के ज्ञान से हमें किसी भी प्रकार से लाभ नहीं होता है।
• 1. केवल C और D
• 2. केवल B, C और D
• 3. केवल A और B
• 4. केवल A, C और D
उत्तर: 3. केवल A और B
प्रश्न 48
निम्नलिखित तथ्यों में से सूत्रयुग्मन (सैनेष्टिक) संयोजनों के बारे में कौन सही हैं? A. जिन संयोजनों का उपयोग होता है, वे कमजोर हो जाते हैं। B. कभी भी उपयोग किये जाने वाले संयोजनों से दुगुना संयोजना का निर्माण होता है। C. अप्रयुक्त संयोजन या तो विलुप्त हो जाते हैं अथवा उनके स्थान पर अन्य मार्ग आ जाते है। D. जिन संयोजनों का उपयोग किया जाता है, वे नष्ट हो जाते हैं।
• 1. केवल A, B और D
• 2. केवल B और C
• 3. केवल A और D
• 4. केवल B, C और D
उत्तर: 2. केवल B और C
प्रश्न 49
बच्चे जैसे-जैसे बड़े होते हैं, उनका एकाग्रता अवधि केन्द्रण (फोकस) -
• 1. स्थिर रहता है।
• 2. में सुधार होता है।
• 3. में नगण्य ह्रास होता है।
• 4. में महत्त्वपूर्ण ह्रास होता है।
उत्तर: 2. में सुधार होता है।
प्रश्न 50
सूत्रयुग्मनों को किस रूप में माना जाता है?
• 1. स्नायुकोशिकाओं के बीच छोटे अंतर, जहां स्नायुकोशिकाओं के बीच संबंध जोड़े जाते हैं।
• 2. मस्तिष्क में रक्त संचार के लिए एक उत्तरदायी तत्व
• 3. स्नायुकोशिकाओं के बीच बड़े अंतर, जहां स्नायुकोशिकाओं के बीच संबंध जोड़े जाते हैं।
• 4. हाथ-नेत्र-समन्वयन से संबंधित मस्तिष्क का एकमात्र कण
उत्तर: 1. स्नायुकोशिकाओं के बीच छोटे अंतर, जहां स्नायुकोशिकाओं के बीच संबंध जोड़े जाते हैं।
भाग - 2 : Sanskrit Traditional Subjects (प्रश्न 51 से 100)
प्रश्न 51
'असौ यस्ताम्रो अरुण उत बभ्रुः सुमङ्गलः' मन्त्रेऽस्मिन् कस्य स्तुतिः वर्तते-
• 1. रुद्रस्य
• 2. आदित्यस्य
• 3. इन्द्रस्य
• 4. वरुणस्य
उत्तर: 1. रुद्रस्य
प्रश्न 52
अन्तःपदविवृतेः उदाहरणं चिनुत-
• 1. हर इह
• 2. तितउना
• 3. अग्नेऽत्र
• 4. चक्रि अत्र
उत्तर: 2. तितउना
प्रश्न 53
दीर्घतरा या स्वरभक्तिः तस्याः कालपरिमाणं किम्?
• 1. एकमात्राकालः
• 2. द्विमात्राकालः
• 3. त्रिमात्राकालः
• 4. अर्धमात्राकालः
उत्तर: 4. अर्धमात्राकालः
प्रश्न 54
'सोऽहं भगवो मन्त्रविदेवास्मि नात्मविच्छ्रुतं ह्येव मे भगवद्दृशेभ्यस्तरति शोकमात्मविदिति' इति वचनं कः कं कथयति-
• 1. सनत्कुमारः नारदम्
• 2. नारदः सनत्कुमारम्
• 3. नारदः याज्ञवल्क्यम्
• 4. याज्ञवल्क्यः गार्गीम्
उत्तर: 2. नारदः सनत्कुमारम्
प्रश्न 55
'सन्+सः = सन्त्सः' अनेन सम्बद्धं सत्यकथनं चिनुत-
• 1. 'नश्च' सूत्रेण नकारान्तस्य 'धुट्' आगमो भवति नित्यम्।
• 2. 'नश्च' सूत्रेण सकारान्तस्य 'धुट्' आगमो भवति नित्यम्।
• 3. 'नश्च' सूत्रेण सकारस्य 'धुट्' आगमो भवति विकल्पेन।
• 4. 'नश्च' सूत्रेण नकारस्य 'धुट्' आगमो भवति विकल्पेन।
उत्तर: 3. 'नश्च' सूत्रेण सकारस्य 'धुट्' आगमो भवति विकल्पेन।
प्रश्न 56
'इ इन्द्रः' इत्यत्र निपात एकाजनाङ् सूत्रेण भवति-
• 1. निपातसंज्ञा
• 2. प्रकृतिभावः
• 3. प्रगृह्यसंज्ञा
• 4. दीर्घाभावः
उत्तर: 3. प्रगृह्यसंज्ञा
प्रश्न 57
'राजदन्तः' इत्यस्य समीचीनं विग्रहवाक्यं चिनुत-
• 1. राज्ञः दन्ताः
• 2. राज्ञां दन्ताः
• 3. दन्तानां राजा
• 4. राज्ञां दन्ता इव दन्ताः यस्य सः
उत्तर: 3. दन्तानां राजा
प्रश्न 58
'मृद्धी' इत्यत्र कः प्रत्ययः?
• 1. ङीप्
• 2. ङीष्
• 3. ङीन्
• 4. इनि
उत्तर: 2. ङीष्
प्रश्न 59
याज्ञवल्क्यानुसारं सबन्धके ऋणे प्रतिमासं कियती वृद्धिः स्यात्?
• 1. षष्ठिभागः
• 2. सप्ततिभागः
• 3. अशीतिभागः
• 4. नवतिभागः
उत्तर: 3. अशीतिभागः
प्रश्न 60
वैतानिकाग्निषु किं कर्म कर्तव्यम् ?
• 1. स्मार्तम्
• 2. श्रौतम्
• 3. प्रायश्चित्तम्
• 4. उपासना
उत्तर: 2. श्रौतम्
प्रश्न 61
याज्ञवल्क्येन प्रायश्चित्ताध्याये मनसः शुद्धिः केन प्रोक्ता-
• 1. दानेन
• 2. संन्यासेन
• 3. सत्येन
• 4. जपेन
उत्तर: 3. सत्येन
प्रश्न 62
चत्वारो वेदधर्मज्ञाः पर्षत्नैविद्यमेव वा।
सा ब्रूते यं स धर्मः स्यादेको वाऽध्यात्मवित्तमः ॥ इति कस्य मतम् ?
• 1. याज्ञवल्क्यस्य
• 2. गौतमस्य
• 3. कौटिल्यस्य
• 4. विज्ञानेश्वरस्य
उत्तर: 1. याज्ञवल्क्यस्य
प्रश्न 63
'शब्दचित्रं वाच्यचित्रमव्यङ्ग्यं त्ववरं स्मृतम्' इत्यत्र अव्य‌ङ्ग्यशब्दस्य आशयः भवति-
• 1. प्रतीयमानार्थरहितम्
• 2. वाच्यार्थरहितम्
• 3. लक्ष्यार्थरहितम्
• 4. स्फुटप्रतीयमानार्थरहितम्
उत्तर: 4. स्फुटप्रतीयमानार्थरहितम्
प्रश्न 64
'उपमेयस्य उपमानत्वेन सम्भावना यत्र क्रियते' तत्र कः अलङ्कारः भवति-
• 1. उपमालङ्कारः
• 2. रूपकालङ्कारः
• 3. उत्प्रेक्षालङ्कारः
• 4. समासोक्त्यलङ्कारः
उत्तर: 3. उत्प्रेक्षालङ्कारः
प्रश्न 65
'काव्यं तु जायते जातु कस्यचित्प्रतिभावतः' इति केन आचार्येण उक्तम्?
• 1. आचार्यराजशेखरेण
• 2. आचार्यदण्डिना
• 3. आचार्यरुद्रटेन
• 4. आचार्यभामहेन
उत्तर: 4. आचार्यभामहेन
प्रश्न 66
'किमिव हि मधुराणां मण्डनं नाकृतीनाम्' इत्यत्र कि छन्दः?
• 1. स्रग्धरा
• 2. शिखरिणी
• 3. मालिनी
• 4. वसन्ततिलका
उत्तर: 3. मालिनी
प्रश्न 67
क्षणिकैकदेशवृत्तिविशेषगुणवत्त्वं केषां साधर्म्यम् ?
• 1. भूतात्मनाम्
• 2. क्षित्युदकात्मनाम्
• 3. आकाशकालात्मनाम्
• 4. आकाशात्मनाम्
उत्तर: 4. आकाशात्मनाम्
प्रश्न 68
'अस्मात्पदादयमर्थो बोद्धव्यः' इत्यत्र पदशब्दोत्तरपञ्चमीविभक्तेः अर्थः कः?
• 1. जनकत्वम्
• 2. जन्यत्वम्
• 3. तादात्म्यम्
• 4. निरूपकत्वम्
उत्तर: 2. जन्यत्वम्
प्रश्न 69
भासमानवैशिष्ट्यप्रतियोगित्वं किम्?
• 1. विशेष्यत्वम्
• 2. विधेयत्वम्
• 3. प्रकारत्वम्
• 4. विशेषणत्वम्
उत्तर: 3. प्रकारत्वम्
प्रश्न 70
न्यायवैशेषिकनये इन्द्रियत्वं कुतो न जातिः?
• 1. व्यक्तेरभेदात्
• 2. तुल्यत्वात्
• 3. साङ्कर्यात्
• 4. अनवस्थायाः
उत्तर: 3. साङ्कर्यात्
प्रश्न 71
मीमांसानये आख्यातसामान्यं कस्य वाचकम्?
• 1. धात्वर्थस्य
• 2. व्यापारस्य
• 3. कर्मणः
• 4. विशेषणस्य
उत्तर: 2. व्यापारस्य
प्रश्न 72
यत्र प्रयोजनवशेन क्रमनिर्णयः सः क्रमः कः?
• 1. श्रुतिक्रमः
• 2. प्रवृत्तिक्रमः
• 3. अर्थक्रमः
• 4. मुख्यक्रमः
उत्तर: 3. अर्थक्रमः
प्रश्न 73
मीमांसासूत्रस्य तृतीयाध्यायस्य को विषयः?
• 1. शेषशेषिभावनिर्णयः
• 2. अनुष्ठानक्रमनिर्णयः
• 3. विध्यादेः प्रामाण्यनिर्णयः
• 4. सामान्यातिदेशनिर्णयः
उत्तर: 1. शेषशेषिभावनिर्णयः
प्रश्न 74
मीमांसाकोशं कः विरचितवान्?
• 1. केवलानन्दसरस्वती
• 2. चिन्नस्वामी शास्त्री
• 3. युधिष्ठिरमीमांसकः
• 4. गजाननशास्त्री मुसलगाँवकरः
उत्तर: 1. केवलानन्दसरस्वती
प्रश्न 75
'काकेभ्यः दधि रक्ष्यताम्' इत्यत्र धर्मराजाध्वरीन्द्रमते कीदृशी लक्षणा अभिमता?
• 1. जहल्लक्षणा
• 2. अजहल्लक्षणा
• 3. जहदजहल्लक्षणा
• 4. लक्षितलक्षणा
उत्तर: 3. जहदजहल्लक्षणा
प्रश्न 76
धनञ्जयवायुर्भवति-
• 1. जृम्भणकारः
• 2. उन्मीलनकरः
• 3. उद्गिरणकरः
• 4. पोषणकरः
उत्तर: 4. पोषणकरः
प्रश्न 77
अखण्डवस्त्ववलम्बनेन चित्तवृत्तेरन्यावलम्बनं भवति-
• 1. समाधिः
• 2. रसास्वादः
• 3. विक्षेपः
• 4. कषायः
उत्तर: 3. विक्षेपः
प्रश्न 78
अद्वैतनये स्वाश्रयत्वेनाभिमतयावन्निष्ठात्यन्ताभावप्रतियोगित्वं किम्?
• 1. सत्यत्वम्
• 2. मिथ्यात्वम्
• 3. वास्तविकत्वम्
• 4. पारमार्थिकत्वम्
उत्तर: 2. मिथ्यात्वम्
प्रश्न 79
धर्मशास्त्रमिदं पुण्यमर्थशास्त्रमिदं परम्।
मोक्षशास्त्रमिदं प्रोक्तं व्यासेनामितबुद्धिना ॥ इति श्लोकः कस्य ग्रन्थस्य सन्दर्भे प्रोक्तः?
• 1. अग्निपुराणस्य
• 2. महाभारतस्य
• 3. श्रीमद्भागवतस्य
• 4. विष्णुपुराणस्य
उत्तर: 2. महाभारतस्य
प्रश्न 80
'यस्मात्पुरा ह्यभूच्चैतत्पुराणं तेन तत्स्मृतम्।
निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ इति कुत्रोक्तम्?
• 1. पद्मपुराणे
• 2. ब्रह्माण्डपुराणे
• 3. मत्स्यपुराणे
• 4. अग्निपुराणे
उत्तर: 2. ब्रह्माण्डपुराणे
प्रश्न 81
कल्हणस्य राजतरङ्गिण्यां कियन्तः तरङ्गाः सन्ति?
• 1. पञ्च
• 2. षड्
• 3. अष्ट
• 4. दश
उत्तर: 3. अष्ट
प्रश्न 82
सर्गश्चाथ विसर्गश्च वृत्तिः रक्षान्तराणि च ।
वंशो वंशानुचरितं संस्था हेतुरपाश्रयः ॥ इति पुराणलक्षणं कुत्रोक्तम् ?
• 1. वायुपुराणे
• 2. नारदपुराणे
• 3. भागवतपुराणे
• 4. स्कन्दपुराणे
उत्तर: 3. भागवतपुराणे
प्रश्न 83
मिथुनराशेः स्वामी कः?
• 1. कुजः
• 2. बुधः
• 3. भृगुः
• 4. जीवः
उत्तर: 2. बुधः
प्रश्न 84
शुक्रस्य शत्रुः भवति?
• 1. शनिः
• 2. सूर्यः
• 3. मङ्गलः
• 4. बुधः
उत्तर: 2. सूर्यः
प्रश्न 85
क्षितिसुतपदेन कस्य बोधो भवति?
• 1. शुक्रस्य
• 2. रवेः
• 3. कुजस्य
• 4. केतोः
उत्तर: 3. कुजस्य
प्रश्न 86
दशमेशः बलहीनो भवति चेत्तर्हि जातकः कीदृशो भवति?
• 1. यशस्वी
• 2. स्वजनद्वेषी
• 3. सुखी
• 4. कर्महीनः
उत्तर: 4. कर्महीनः
प्रश्न 87
प्रतीत्यसमुत्पादवादः कस्य दर्शनस्य सिद्धान्तः?
• 1. चार्वाकस्य
• 2. नकुलीशस्य
• 3. सौगतस्य
• 4. ओलूक्यस्य
उत्तर: 3. सौगतस्य
प्रश्न 88
श्रीरामानुजसिद्धान्ते रामाद्यवतारो भवति-
• 1. अर्चा
• 2. अन्तर्यामी
• 3. विभवः
• 4. व्यूहः
उत्तर: 3. विभवः
प्रश्न 89
जैनमते शिक्षाक्रियाऽऽलापग्रहणरूपा संज्ञा भवति-
• 1. अमनस्का
• 2. समनस्का
• 3. प्रतिमनस्का
• 4. त्रसा
उत्तर: 2. समनस्का
प्रश्न 90
शैवागमे रोधशक्तिः भवति-
• 1. कर्म
• 2. मलः
• 3. माया
• 4. बलम्
उत्तर: 4. बलम्
प्रश्न 91
धर्मस्य ज्ञापकहेतून् यथाक्रमं बलाबलपूर्वकं योजयत-
A. श्रुतिः
B. सदाचारः
C. सम्यक्सङ्कल्पजः कामः
D. स्वस्य च प्रियमात्मनः
E. स्मृतिः
• 1. B, A, C, D, E
• 2. A, B, D, E, C
• 3. C, B, D, E, A
• 4. A, E, B, D, C
उत्तर: 4. A, E, B, D, C
प्रश्न 92
महाभारतकारस्य वंशक्रमं प्रपितामहादिक्रमेण योजयत-
A. शक्तिः
B. पराशरः
C. वसिष्ठः
D. व्यासः
• 1. A, B, C, D
• 2. B, C, A, D
• 3. C, A, B, D
• 4. D, B, C, A
उत्तर: 3. C, A, B, D
प्रश्न 93
काव्यशास्त्रसम्प्रदायान् कालक्रमानुगुणं योजयत-
A. रीतिसम्प्रदायः
B. रससम्प्रदायः
C. औचित्यसम्प्रदायः
D. ध्वनिसम्प्रदायः
E. अलङ्कारसम्प्रदायः
• 1. A, C, B, D, E
• 2. B, D, E, C, A
• 3. B, E, A, D, C
• 4. E, B, D, C, A
उत्तर: 3. B, E, A, D, C
प्रश्न 94
याज्ञवल्क्यस्मृतौ प्रतिपादितं चतुष्पाद्व्यवहारं यथाक्रमं योजयत-
A. क्रियापादः
B. भाषापादः
C. सिद्धिपादः
D. उत्तरपादः
• 1. A, B, C, D
• 2. B, D, A, C
• 3. C, D, B, A
• 4. D, A, C, B
उत्तर: 2. B, D, A, C
प्रश्न 95
रससूत्रवादान् यथाक्रमं योजयत-
A. अनुमितिवादः
B. उत्पत्तिवादः
C. अभिव्यक्तिवादः
D. भुक्तिवादः
• 1. B, A, C, D
• 2. A, B, D, C
• 3. C, D, A, B
• 4. B, A, D, C
उत्तर: 4. B, A, D, C
प्रश्न 96
विश्वनाथपञ्चाननदिशा पञ्चकर्मणां समुचितं क्रमं चिनुत-
A. भ्रमणम्
B. तिर्यग्गमनम्
C. स्पन्दनम्
D. ऊर्ध्वज्वलनम्
E. रेचनम्
• 1. A, B, C, D, E
• 2. A, E, C, D, B
• 3. A, D, C, B, E
• 4. C, B, D, E, A
उत्तर: 2. A, E, C, D, B
प्रश्न 97
प्रशस्तपादाचार्याभिमत-पञ्चावयवानां समुचितं क्रमं चिनुत-
A. अनुसन्धानम्
B. प्रत्याम्नायः
C. प्रतिज्ञा
D. निदर्शनम्
E. अपदेशः
• 1. C, B, D, A, E
• 2. B, C, D, E, A
• 3. C, A, B, E, D
• 4. C, E, D, A, B
उत्तर: 4. C, E, D, A, B
प्रश्न 98
मीमांसासूत्रस्य अध्यायाविषयान् यथाक्रमं योजयत-
A. बाधः
B. ऊहः
C. तन्त्रम्
D. विशेषातिदेशः
E. प्रसङ्गः
• 1. A, C, D, B, E
• 2. B, D, C, E, A
• 3. D, B, A, C, E
• 4. C, A, D, E, B
उत्तर: 3. D, B, A, C, E
प्रश्न 99
निर्विकल्पकसमाधेः विघ्नानां क्रमं चिनुत-
A. विक्षेपः
B. कषायः
C. लयः
D. रसास्वादः
• 1. C, A, B, D
• 2. C, B, D, A
• 3. A, B, C, D
• 4. D, A, B, C
उत्तर: 1. C, A, B, D
प्रश्न 100
वेदान्ताभिमतप्रलयानां क्रमं चिनुत-
A. प्राकृतः
B. नित्यः
C. नैमित्तिकः
D. आत्यन्तिकः
• 1. A, B, C, D
• 2. B, A, C, D
• 3. B, C, D, A
• 4. D, C, B, A
उत्तर: 2. B, A, C, D
भाग - 3 : Sanskrit Traditional Subjects (प्रश्न 101 से 150)
प्रश्न 101
अधोलिखितकालमानानां समीचीनं क्रमं चिनुत-
A. गौरखम्
B. चान्द्रम्
C. प्राजापत्यम्
D. सावनम्
E. सौरम्
• 1. C, A, E, D, B
• 2. C, B, D, A, E
• 3. E, B, C, D, A
• 4. A, B, D, E, C
उत्तर: 1. C, A, E, D, B
प्रश्न 102
साङ्ख्यानुसारं देवसर्गाणां समीचीनं क्रमं चिनुत-
A. पैत्रः
B. याक्षः
C. प्राजापत्यः
D. गान्धर्वः
E. ऐन्द्रः
• 1. C, D, B, A, E
• 2. C, E, A, D, B
• 3. B, C, D, A, E
• 4. C, D, B, E, A
उत्तर: 2. C, E, A, D, B
प्रश्न 103
यथाक्रमं योजयत-
A. अस्ति
B. जायते
C. अपक्षीयते
D. विनश्यति
E. वर्धते
• 1. B, A, C, E, D
• 2. B, A, E, C, D
• 3. A, B, E, C, D
• 4. D, B, A, C, E
उत्तर: 2. B, A, E, C, D
प्रश्न 104
सशाक्रमं योजयत-
A. अस्ति
B. जायते
C. अपक्षीयते
D. विनश्यति
E. वर्धते
• 1. B, A, C, E, D
• 2. B, A, E, C, D
• 3. A, B, E, C, D
• 4. D, B, A, C, E
उत्तर: 2. B, A, E, C, D
प्रश्न 105
'जीविकाप्राप्तः' इत्यत्र प्रवृत्तानां सूत्राणां समीचीनं क्रमं चिनुत-
A. कृत्तद्धितसमासाश्च
B. प्राप्तापन्ने च द्वितीयया
C. सुपो धातुप्रातिपदिकयोः
D. प्रथमानिर्दिष्टं समास उपसर्जनम्
E. उपसर्जनं पूर्वम्
• 1. A, B, C, D, E
• 2. B, A, D, C, E
• 3. B, A, C, D, E
• 4. D, A, C, E, B
उत्तर: 2. B, A, D, C, E
प्रश्न 106
'शिवौर्च्यः'- इत्यत्र प्रवृत्तानां सूत्राणां समीचीनं क्रमं चिनुत-
A. आद्गुणः
B. एङः पदान्तादति
C. ससजुषो रुः
D. अतो रोरप्लुतादप्लुते
• 1. A, B, C, D
• 2. C, D, A, B
• 3. D, C, B, A
• 4. B, A, C, D
उत्तर: 2. C, D, A, B
प्रश्न 107
महाभारतस्य टीकायुगलं चिनुत-
A. श्रीधरी
B. ज्ञानदीपिका
C. भारतभावदीपः
D. तत्त्ववैशारदी
• 1. A, B केवलम्
• 2. B, C केवलम्
• 3. C, D केवलम्
• 4. B, D केवलम्
उत्तर: 1. A, B केवलम्
प्रश्न 108
वाक्यजन्यज्ञानकारणेषु परिगण्यते-
A. आकाङ्क्षाज्ञानम्
B. उपपादकज्ञानम्
C. योग्यताज्ञानम्
D. सादृश्यज्ञानम्
E. आसत्तिज्ञानम्
• 1. A, C, E केवलम्
• 2. A, B, C केवलम्
• 3. C, D, E केवलम्
• 4. A, C, D केवलम्
उत्तर: 1. A, C, E केवलम्
प्रश्न 109
श्राद्धभेदं चिनुत-
A. सम्पूर्तिश्राद्धम्
B. एकोद्दिष्टम्
C. पार्वणम्
D. वृद्धिश्राद्धम्
E. अतिथिश्राद्धम्
• 1. A, B, C केवलम्
• 2. B, C, D केवलम्
• 3. A, C, E केवलम्
• 4. A, D, E केवलम्
उत्तर: 3. A, C, E केवलम्
प्रश्न 110
राजशेखरस्य कृतिद्वयं चिनुत-
A. बालभारतम्
B. बालचरितम्
C. कर्पूरमञ्जरी
D. हरविजयम्
• 1. A, B केवलम्
• 2. B, C केवलम्
• 3. A, C केवलम्
• 4. B, D केवलम्
उत्तर: 3. A, C केवलम्
प्रश्न 111
निग्रहस्थानभेदेषु परिगण्यते-
A. अपसिद्धान्तः
B. अधिकरणासिद्धान्तः
C. अप्रतिभा
D. मतानुज्ञा
E. अपकर्षसमः
• 1. B, C, D केवलम्
• 2. A, C, E केवलम्
• 3. A, C, D केवलम्
• 4. A, B, D केवलम्
उत्तर: 1. B, C, D केवलम्
प्रश्न 112
अविद्याभेदेषु परिगण्यते-
A. विपर्ययः
B. अपदेशः
C. अनध्यवसायः
D. अध्यवसायः
E. स्वप्नः
• 1. A, C, E केवलम्
• 2. A, B, C केवलम्
• 3. C, D, E केवलम्
• 4. B, D, E केवलम्
उत्तर: 4. B, D, E केवलम्
प्रश्न 113
नामधेयनिमित्तयुगलं चिनुत-
A. लिङ्गम्
B. तत्प्रख्यशास्त्रम्
C. आसादुपकारकम्
D. तद्व्यपदेशः
E. प्रवृत्तिक्रमः
• 1. A, B केवलम्
• 2. B, C केवलम्
• 3. D, E केवलम्
• 4. B, D केवलम्
उत्तर: 3. D, E केवलम्
प्रश्न 114
परिसंख्याविधेः दोषयुगलं चिनुत-
A. श्रौती
B. मत्वर्थलक्षणा
C. प्रवर्तना
D. श्रुतहानिः
E. प्राप्तबाधः
• 1. A, B केवलम्
• 2. B, C केवलम्
• 3. D, E केवलम्
• 4. C, E केवलम्
उत्तर: 3. D, E केवलम्
प्रश्न 115
अद्वैताभिमतवादेषु परिगण्यते-
A. आरम्भवादः
B. अनिर्वचनीयख्यातिवादः
C. विवर्तवादः
D. परतः प्रामाण्यवादः
E. स्वतः प्रामाण्यवादः
• 1. A, B, C केवलम्
• 2. B, D, E केवलम्
• 3. B, C, E केवलम्
• 4. C, D, E केवलम्
उत्तर: 2. B, D, E केवलम्
प्रश्न 116
अधोलिखितेषु समीचीनं कथनं चिनुत-
A. 'निष्ठा' सूत्रेण क्तप्रत्ययः कालसामान्ये भवति।
B. 'आदितः क्तः' सूत्रेण क्तप्रत्ययः वर्तमाने भवति।
C. 'नपुंसके भावे क्तः' क्तप्रत्ययः कालसामान्ये भवति।
D. 'मतिबुद्धिपूजार्थेभ्यश्च' सूत्रेण क्तप्रत्ययः वर्तमाने भवति।
• 1. A, B, C केवलम्
• 2. B, C, D केवलम्
• 3. C, D, A केवलम्
• 4. A, B, D केवलम्
उत्तर: 2. B, C, D केवलम्
प्रश्न 117
अधोलिखितेषु समीचीनं कथनं चिनुत-
A. 'वास्तव्यः' इत्यत्र तव्यत् प्रत्ययः कर्तरि वर्तते।
B. 'केलिमर' प्रत्ययस्य 'कृत्' संज्ञा भवति।
C. 'दानीयो विप्रः' इत्यत्र 'अनीयर' प्रत्ययः सम्प्रदाने वर्तते।
D. 'स्नानीयं चूर्णम्' इत्यत्र 'अनीयर' प्रत्ययः सम्प्रदाने वर्तते।
• 1. A, B केवलम्
• 2. B, C केवलम्
• 3. C, D केवलम्
• 4. D, A केवलम्
उत्तर: 3. C, D केवलम्
प्रश्न 118
समीचीनं कथनं चिनुत -
A. कौषीतकी उपनिषद् कौषीतक्यारण्यकस्य अंशभूता।
B. ऐतरेयोपनिषद् ऐतरेयारण्यकस्य अंशभूता।
C. ऐतरेयोपनिषद् ऐतरेयब्राह्मणस्य अंशभूता।
D. तैत्तिरीयोपनिषद् तैत्तिरीयब्राह्मणस्य अंशभूता।
• 1. A, C केवलम्
• 2. B, D केवलम्
• 3. A, B केवलम्
• 4. C, D केवलम्
उत्तर: 1. A, C केवलम्
प्रश्न 119
समीचीनं कथनं चिनुत -
A. 'इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्र वोचम्' - परोक्षकृत ऋक्
B. 'इन्द्राय साम गायत' - प्रत्यक्षकृत ऋक्
C. 'अद्या मुरीय यदि यातुधानोऽस्मि' - आद्यात्मिकी ऋक्
D. 'मा चिदन्यद्वि शंसत' - आद्यात्मिकी ऋक्
E. 'त्वमिन्द्र बलादधि' - प्रत्यक्षकृत ऋक्
• 1. A, C, E केवलम्
• 2. B, C, E केवलम्
• 3. C, D, E केवलम्
• 4. A, C, D केवलम्
उत्तर: 3. C, D, E केवलम्
प्रश्न 120
गुरोः मित्रग्रहेषु परिगण्यते-
A. सूर्यः
B. शुक्रः
C. मङ्गलः
D. चन्द्रः
E. बुधः
• 1. A, B, C केवलम्
• 2. C, D, E केवलम्
• 3. A, C, D केवलम्
• 4. A, D, E केवलम्
उत्तर: 2. C, D, E केवलम्
प्रश्न 121
क्षिप्रनक्षत्रेषु परिगण्यते-
A. धनिष्ठानक्षत्रम्
B. पुष्यनक्षत्रम्
C. चित्रानक्षत्रम्
D. हस्तनक्षत्रम्
E. अभिजिन्नक्षत्रम्
• 1. A, B, C केवलम्
• 2. B, D, E केवलम्
• 3. C, D, E केवलम्
• 4. A, C, D केवलम्
उत्तर: 3. C, D, E केवलम्
प्रश्न 122
महाभारतस्य पर्वयुगलं चिनुत-
A. विषादपर्व
B. कृपापर्व
C. सौप्तिकपर्व
D. मौसलपर्व
• 1. A, B केवलम्
• 2. B, C केवलम्
• 3. C, D केवलम्
• 4. A, D केवलम्
उत्तर: 1. A, B केवलम्
प्रश्न 123
योगाङ्ग-नियमभेदेषु परिगण्यते-
A. सत्यम्
B. तपः
C. अपरिग्रहः
D. स्वाध्यायः
E. ईश्वरप्रणिधानम्
• 1. B, D, E केवलम्
• 2. A, B, C केवलम्
• 3. C, D, E केवलम्
• 4. B, C, D केवलम्
उत्तर: 4. B, C, D केवलम्
प्रश्न 124
'तत्त्वमसि' इति महावाक्यादखण्डार्थबोधकः सम्बन्धः-
A. सामानाधिकरण्यसम्बन्धः
B. विशेष्यविशेषणभावसम्बन्धः
C. लक्ष्यलक्षणभावसम्बन्धः
D. निरूप्यनिरूपकभावसम्बन्धः
• 1. A, C, E केवलम्
• 2. A, B, C केवलम्
• 3. A, D, E केवलम्
• 4. A, C, D केवलम्
उत्तर: 3. A, D, E केवलम्
प्रश्न 125
याज्ञवल्क्यस्मृतौ प्रायश्चित्ताध्याये वर्णितेषु शुद्धिहेतुषु परिगण्यते-
A. श्रद्धा
B. जलम्
C. दमः
D. कर्म
E. अग्निः
• 1. A, B, C केवलम्
• 2. A, D, E केवलम्
• 3. B, D, E केवलम्
• 4. C, D, B केवलम्
उत्तर: 3. B, D, E केवलम्
प्रश्न 126
श्रीकोलाचलमल्लिनाथसूरेः टीकाद्वयं चिनुत-
A. बालबोधिनी
B. सर्वङ्कषा
C. मनोरमा
D. दीपिका
E. सञ्जीवनी
• 1. A, C केवलम्
• 2. B, D केवलम्
• 3. B, E केवलम्
• 4. C, E केवलम्
उत्तर: 2. B, D केवलम्
प्रश्न 127
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. लक्षणावलीI. श्रीधराचार्यः
B. न्यायकन्दलीII. रघुनाथशिरोमणिः
C. दीधितिःIII. शशधरः
D. न्यायसिद्धान्तदीपःIV. उदयनाचार्यः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-IV, B-II, C-I, D-III
• 2. A-IV, B-I, C-II, D-III
• 3. A-II, B-I, C-III, D-IV
• 4. A-IV, B-III, C-I, D-II
उत्तर: 3. A-II, B-I, C-III, D-IV
प्रश्न 128
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. मन्वर्थमुक्तावलीI. शूलपाणिः
B. मिताक्षराII. विश्वरूपः
C. दीपकलिकाIII. कुल्लूकभट्टः
D. बालक्रीडाIV. विज्ञानेश्वरः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-I, B-III, C-II, D-IV
• 2. A-II, B-I, C-III, D-IV
• 3. A-III, B-IV, C-I, D-II
• 4. A-IV, B-III, C-II, D-I
उत्तर: 1. A-I, B-III, C-II, D-IV
प्रश्न 129
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. एकं गोमिथुनं द्वे वा वरादादाय धर्मतः कन्याप्रदानम्I. दैवविवाहः
B. यज्ञे तु वितते सम्यग् ऋत्विजे कर्म कुर्वते अलङ्कृत्य सुतादानम्II. ब्राह्मविवाहः
C. आच्छाद्य चार्चयित्वा च श्रुतिशीलवते स्वयमाहूय दानं कन्यायाःIII. आर्षविवाहः
D. सहोभौ चरतां धर्ममिति वाचानुभाष्य च अभ्यर्च्य कन्याप्रदानम्IV. प्राजापत्यविवाहः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-III, B-I, C-II, D-IV
• 2. A-II, B-III, C-IV, D-I
• 3. A-I, B-II, C-III, D-IV
• 4. A-IV, B-III, C-I, D-II
उत्तर: 2. A-II, B-III, C-IV, D-I
प्रश्न 130
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. गौणी सारोपा लक्षणाI. गोर्वाहीकः
B. शुद्धा साध्यवसाना लक्षणाII. आयुर्धृतम्
C. गौणी साध्यवसाना लक्षणाIII. आयुर्वेदम्
D. शुद्धा सारोपा लक्षणाIV. गौरयम्
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-III, B-II, C-IV, D-I
• 2. A-IV, B-III, C-I, D-II
• 3. A-IV, B-II, C-III, D-I
• 4. A-I, B-IV, C-II, D-III
उत्तर: 4. A-I, B-IV, C-II, D-III
प्रश्न 131
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. पक्षे साध्याभावःI. साधारणी
B. साध्यव्यापकीभूताभावप्रतियोगीII. स्वरूपासिद्धिः
C. साध्यवद्वृत्तिःIII. बाधः
D. पक्षे हेत्वभावःIV. विरुद्धः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-I, B-III, C-II, D-IV
• 2. A-II, B-III, C-I, D-IV
• 3. A-III, B-I, C-IV, D-II
• 4. A-II, B-IV, C-I, D-III
उत्तर: 3. A-III, B-I, C-IV, D-II
प्रश्न 132
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. प्रकरणपञ्चिकाI. पार्थसारथिमिश्रः
B. न्यायमालाII. शालिकनाथः
C. न्यायसुधाIII. भट्ठसोमेश्वरः
D. मीमांसाबालप्रकाशःIV. शङ्करभट्टः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-II, B-I, C-IV, D-III
• 2. A-IV, B-II, C-I, D-III
• 3. A-III, B-I, C-II, D-IV
• 4. A-III, B-IV, C-II, D-I
उत्तर: 2. A-IV, B-II, C-I, D-III
प्रश्न 133
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. अग्निहोत्रं जुहोतिI. परिसंख्याविधिः
B. यस्य पर्णमयी जुहूर्भवति न स पापं श्लोकं शृणोतिII. उत्पत्तिविधिः
C. पञ्च पञ्चनखा भक्ष्याःIII. वाक्यप्रमाणम्
D. व्रीहीन्वहन्तिIV. नियमविधिः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-I, B-II, C-IV, D-III
• 2. A-II, B-III, C-I, D-IV
• 3. A-III, B-II, C-IV, D-I
• 4. A-II, B-I, C-III, D-IV
उत्तर: 4. A-II, B-I, C-III, D-IV
प्रश्न 134
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. शाण्डिल्यविद्याI. नैमित्तिकम्
B. जातेष्टिःII. उपासना
C. शीतोष्णद्वन्द्वसहिष्णुताIII. काम्यम्
D. ज्योतिष्टोमःIV. तितिक्षा
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-II, B-IV, C-I, D-III
• 2. A-III, B-I, C-II, D-IV
• 3. A-IV, B-II, C-III, D-I
• 4. A-II, B-I, C-IV, D-III
उत्तर: 4. A-II, B-I, C-IV, D-III
प्रश्न 135
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. क्षणिकविज्ञानमेवात्माI. अद्वैतवेदान्ती
B. निर्गुणब्रह्मवादःII. नैयायिकः
C. मनोरूपः आत्माIII. योगाचारबौद्धः
D. ज्ञानाधिकरणमेवात्माIV. चार्वाकः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-III, B-II, C-I, D-IV
• 2. A-IV, B-III, C-II, D-I
• 3. A-III, B-I, C-IV, D-II
• 4. A-II, B-I, C-IV, D-III
उत्तर: 1. A-III, B-II, C-I, D-IV
प्रश्न 136
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. यज्वI. ङीष्
B. षिद्गौरादिभ्यश्चII. ऊङ्
C. पंगोश्चIII. ङीप्
D. यूनस्तिःIV. ति
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-III, B-I, C-II, D-IV
• 2. A-II, B-III, C-I, D-IV
• 3. A-I, B-III, C-II, D-IV
• 4. A-III, B-II, C-IV, D-I
उत्तर: 1. A-III, B-I, C-II, D-IV
प्रश्न 137
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. नखभिन्नःI. कर्तृकरणे कृता बहुलम्
B. गेहेशूरःII. अल्पाच्तरम्
C. पूर्वैषुकामशमीIII. पात्रे समितादयश्च
D. शिवकेशवौIV. दिङ्‌सङ्ख्ये संज्ञायाम्
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-I, B-III, C-IV, D-II
• 2. A-I, B-IV, C-III, D-II
• 3. A-III, B-I, C-IV, D-II
• 4. A-II, B-III, C-I, D-IV
उत्तर: 1. A-I, B-III, C-IV, D-II
प्रश्न 138
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. त्रिष्टुप्I. 44
B. उष्णिक्II. 36
C. बृहतीIII. 48
D. जगतीIV. 28
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-I, B-II, C-III, D-IV
• 2. A-II, B-I, C-IV, D-III
• 3. A-I, B-III, C-II, D-IV
• 4. A-I, B-IV, C-II, D-III
उत्तर: 4. A-I, B-IV, C-II, D-III
प्रश्न 139
यथोचितं मेलयत-
सूची-Iसूची-II
A. जातकपारिजातःI. लल्लाचार्यः
B. जातकसारःII. गणेशदैवज्ञः
C. जातकपद्धतिःIII. वैद्यनाथः
D. ग्रहलाघवम्IV. अनन्तः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-III, B-IV, C-I, D-II
• 2. A-III, B-I, C-IV, D-II
• 3. A-IV, B-II, C-III, D-I
• 4. A-I, B-IV, C-II, D-III
उत्तर: 2. A-III, B-I, C-IV, D-II
प्रश्न 140
यथोचितं मेलयत-
सूची-I (राशयः)सूची-II (स्वामिनः)
A. वृषःI. शनिः
B. कन्याII. बृहस्पतिः
C. धनुःIII. राहुः
D. कुम्भःIV. शुक्रः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-III, B-II, C-IV, D-I
• 2. A-IV, B-I, C-II, D-III
• 3. A-I, B-IV, C-II, D-III
• 4. A-IV, B-III, C-II, D-I
उत्तर: 4. A-IV, B-III, C-II, D-I
प्रश्न 141
यथोचितं मेलयत-
सूची-I (गीतायाः अध्यायाः)सूची-II (नामानि)
A. सप्तमाध्यायःI. गुणत्रयविभागयोगः
B. नवमाध्यायःII. श्रद्धात्रयविभागयोगः
C. चतुर्दशाध्यायःIII. ज्ञानविज्ञानयोगः
D. सप्तदशाध्यायःIV. राजविद्या-राजगुह्ययोगः
समुचितम् उत्तरं चिनुत-
• 1. A-I, B-II, C-III, D-IV
• 2. A-II, B-III, C-I, D-IV
• 3. A-III, B-IV, C-I, D-II
• 4. A-IV, B-III, C-II, D-I
उत्तर: 3. A-III, B-IV, C-I, D-II

गद्यांश (प्रश्न 142-145):

अधोलिखितमनुच्छेदं पठित्वा प्रश्नस्य उत्तरं प्रदीयताम्-

संयोगो विप्रयोगश्च साहचर्यं विरोधिता।
अर्थः प्रकरणं लिङ्गं शब्दस्यान्यस्य सन्निधिः॥
सामर्थ्यमौचिती देशः कालो व्यक्तिः स्वरादयः।
शब्दार्थस्यानवच्छेदे विशेषस्मृतिहेतवः॥

'सशङ्खचक्रो हरिः' इति शङ्खचक्रयोगेन हरिशब्दो विष्णुमेवाभिधत्ते। 'अशङ्खचक्रो हरिः' इति तद्वियोगेन तमेव। 'भीमार्जुनौ' इति अर्जुनः पार्थः। 'कर्णार्जुनौ' इति कर्णः सूतपुत्रः। 'स्थाणुं वन्दे' इति स्थाणुः शिवः। 'सर्वं जानाति देवः' इति देवो भवान्। 'कुपितो मकरध्वजः' इति मकरध्वजः कामः। 'देवः पुरारिः' इति पुरारिः शिवः। 'मधुना मत्तः पिकः' इति मधुर्वसन्तैः। 'पातु वो दयितामुखम्' इति मुखं सांमुख्यम्। 'विभाति गगने चन्द्रः' इति चन्द्रः शशी। 'निशि चित्रभानुः' इति चित्रभानुर्वह्निः। 'भाति रथाङ्गम्' नपुंसकव्यकत्या रथाङ्गं चक्रम्। स्वरस्तु वेद एव विशेषप्रतीतिकृन्न काव्य इति तस्य विषयो नोदाहृतः। इदं च केऽप्यसहमाना आहुः- स्वरोऽपि काक्वादिरूपः काव्ये विशेषप्रतीतिकृदेव इति।

प्रश्न 142
'अशङ्खचक्रो हरिः' इत्यत्र 'हरि' शब्दस्य 'विष्णुः' इत्यर्थनिर्धारणे कः हेतुः?
• 1. संयोगः
• 2. अन्यशब्दस्य सन्निधि
• 3. विप्रयोगः
• 4. विरोधिता
उत्तर: 3. विप्रयोगः
प्रश्न 143
'मधुना मत्तः पिकः' इत्यत्र 'मधुः' शब्दः कस्य अर्थस्य वाचकः?
• 1. माधुर्यगुणस्य
• 2. वसन्तस्य
• 3. कोकिलस्य
• 4. सौन्दर्यस्य
उत्तर: 2. वसन्तस्य
प्रश्न 144
'कर्णार्जुनौ' इत्यत्र कर्णशब्दस्य सूतपुत्रः इत्यर्थग्रहणं केन हेतुना भवति?
• 1. साहचर्येण
• 2. सामर्थ्येन
• 3. औचित्येन
• 4. विरोधितया
उत्तर: 4. विरोधितया
प्रश्न 145
काव्ये काक्वादिरूपस्य स्वरस्य विषये किं सत्यम्?
• 1. सर्वेषां मते विशेषप्रतीतिं जनयति।
• 2. कस्यापि मते विशेषप्रतीतिं न जनयति।
• 3. केषाञ्चिन्मते विशेषप्रतीतिं जनयति।
• 4. कदाचित् केषाञ्चिन्मते विशेषप्रतीतिं न जनयति।
उत्तर: 3. केषाञ्चिन्मते विशेषप्रतीतिं जनयति।

गद्यांश (प्रश्न 146-150):

अधोलिखितमनुच्छेदं पठित्वा प्रश्नस्य उत्तरं प्रदीयताम्-

संयोगः संयुक्तप्रत्ययनिमित्तम्। स च द्रव्यगुणकर्महेतुः। द्रव्यारम्भे निरपेक्षः तथा भवतीति सापेक्षेभ्यो निरपेक्षेभ्यश्च इति वचनात्। गुणकर्मारम्भे तु सापेक्षः संयुक्तसमवायादग्रेर्वैशेषिकम् इति वचनात्। अथ कथंतच्चन्नः कतिविधश्चेति? अप्राप्तयोः प्राप्तिः संयोगः। स च त्रिविधः। अन्यतरकर्मजः, उभयकर्मजः, संयोगजश्चेति। तत्रान्यतरकर्मजः क्रियावता निष्क्रियस्य । यथा स्थाणोः श्येनेन विभुना च मूर्तेः । उभयकर्मजो विरुद्धदिक्क्रिययोः सन्निपातः। यथा मल्लपोर्मेषयोर्वा। संयोगस्तूत्पन्नमात्रस्य वियत्यत्रस्य वा निष्क्रियस्य कारणसंयोगिभिरकारणेः कारणाकारणसंयोगपूर्वकः कार्याकार्यगतः संयोगः। स चैकस्माद् द्वाभ्यां बहुभ्यश्च भवति। एकस्मात्तावत्, तन्तुवीरणसंयोगाद् द्वितन्तुकवीरणसंयोगः। द्वाभ्यां तन्वाकाशसंयोगाभ्यामेको द्वितन्तुकाकाशसंयोगः। बहुभ्यश्च तन्तुतुरीसंयोगेभ्यः एकः पटतुरीसंयोगः।

प्रश्न 146
द्रव्यगुणकर्महेतुः कः?
• 1. विभागः
• 2. कर्मजः
• 3. संयोगः
• 4. द्वेषजः
उत्तर: 3. संयोगः
प्रश्न 147
संयोगस्य स्वरूपं किम्?
• 1. प्राप्तयोः प्राप्तिः
• 2. अप्राप्तयोः प्राप्तिः
• 3. निषेधयोः प्राप्तिः
• 4. नाश्योः प्राप्तिः
उत्तर: 2. अप्राप्तयोः प्राप्तिः
प्रश्न 148
विरुद्धदिक्क्रिययोः सन्निपातो भवति-
• 1. अन्यतरकर्मजन्यसंयोगः
• 2. कारणाकारणसंयोगजन्यः
• 3. कार्याकार्यसंयोगजन्यः
• 4. उभयकर्मजन्यसंयोगः
उत्तर: 4. उभयकर्मजन्यसंयोगः
प्रश्न 149
संयोगः कतिविधः?
• 1. द्विविधः
• 2. त्रिविधः
• 3. चतुर्विधः
• 4. पञ्चविधः
उत्तर: 2. त्रिविधः
प्रश्न 150
बहुभ्यश्च तन्तुतुरीसंयोगेभ्यः किं भवति?
• 1. एकः पटतुरीसंयोगः
• 2. द्वितन्तुकवीरणसंयोगः
• 3. द्वितन्तुकाकाशसंयोगः
• 4. द्वितुरीपटसंयोगः
उत्तर: 1. एकः पटतुरीसंयोगः

एक टिप्पणी भेजें

0 टिप्पणियाँ

एक टिप्पणी भेजें (0)

#buttons=(Ok, Go it!) #days=(20)

Our website uses cookies to enhance your experience. Check Now
Ok, Go it!