Class 8 Sanskrit Deepakam Chapter 8 ‘पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम्’ Questions & Answers

“Class 8 Sanskrit Deepakam Chapter 8 ‘पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम्’ के सम्पूर्ण Notes, Hindi Explanation, Question Answers, Exercise Solutions और Grammar Analysis यहाँ उपलब्ध हैं। इस chapter में भारत के पूर्वोत्तर राज्यों (North-East States) — अरुणाचलप्रदेश, असम, मेघालय, नागालैण्ड, मणिपुर, मिजोरम, त्रिपुरा एवं सिक्किम — की विशेषताएँ सरल भाषा में समझाई गई हैं। Students के लिए एकपदेन उत्तर, पूर्णवाक्येन उत्तर, प्रकृति–प्रत्यय, विश्लेषण, विशेष्य–विशेषण, और शब्दजाल अभ्यास भी दिए गए हैं।

This page provides complete Class 8 Sanskrit Chapter 8 solutions with meanings, summary, NCERT-based answers and easy explanations. Perfect for exam preparation, homework help, and quick revision. पश्यत कोणमैशान्यं chapter उत्तर-प्रदेश, CBSE, KVS तथा सभी स्कूलों के विद्यार्थियों के लिए अत्यंत उपयोगी। अभी पढ़ें और सम्पूर्ण उत्तर पाएं।”

Class 8 Sanskrit Deepakam Chapter 8 ‘पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम्’ Questions & Answers

पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम्

अभ्यासात् जायते सिद्धिः

१. एकपदेन उत्तराणि

प्रश्न	उत्तरम्
(क) अस्माकं देशे कति राज्यानि सन्ति ?	अष्टाविंशतिः
(ख) प्राचीनेतिहासे काः स्वाधीनाः आसन् ?	इमाः सप्तभगिन्यः
(ग) केषां समवायः ‘सप्तभगिन्यः’ इति कथ्यते ?	अष्टराज्यानां
(घ) अस्माकं देशे कति केन्द्रशासित प्रदेशाः सन्ति ?	अष्ट
(ङ) सप्तभगिनी–प्रदेशे कः उद्योगः सर्वप्रमुखः ?	वंशोद्योगः

२. पूर्णवाक्येन उत्तराणि

प्रश्न	उत्तरम्
(क) भ्रातृसहित–भगिनीसप्तके कानि राज्यानि सन्ति ?	भातृसहित – भगिनीसप्तके इमानि राज्यानि सन्ति – अरुणाचलप्रदेशः, असम:, मणिपुरम्, मिजोरम, मेघालय, नागालैण्डः, त्रिपुरा, सिकिम्मः च ।
(ख) इमानि राज्यानि सप्तभगिन्यः इति किमर्थं कथ्यन्ते ?	इमानि राज्यानि सप्तभगिन्य कथ्यन्ते यतः एतेषाम् राज्यानां सामाजिक–सांस्कृतिक परिदृश्यानां साम्याद् भौगोलिक वैशिष्ट्यात् च इमानि उक्त उपाधिना प्रथितानि ।
(ग) ऐशान्यकोणप्रदेशेषु के निवसन्ति ?	ऐशान्यकोणप्रदेशेषु गारो–खासी–नागा–मिजो–लेप्चा–प्रभृतयः बहवः जनजातीयाः निवसन्ति ।
(घ) पूर्वोत्तरप्रादेशिकाः केषु निष्णाताः सन्ति ?	पूर्वोत्तरप्रदेशिकाः बहुभाषाभिः समन्विताः, पर्वपरम्पराभिः परिपूरिता, स्वलीला–कलासु च निष्णाताः सन्ति ।
(ङ) वंशवृक्षवस्तूनाम् उपयोगः कुत्र क्रियते ?	वंशवृक्षवस्तूनाम् उपयोगः आवस्त्राभूषणेभ्यः गृहनिर्माण–पर्यन्तं क्रियते ।

३. प्रकृति–प्रत्यय विभाग

पदम्	प्रकृति	प्रत्यय
ज्ञातुम्	ज्ञा	तुमुन्
विश्रुतः	वि + श्रु	क्त
अतिरिच्य	अति + ऋच्	ल्यप्
पठनीयम्	पठ्	अनीयर्

४. रेखाङ्कित शब्द पर आधारित प्रश्ननिर्माणम्

मूल वाक्य	प्रश्नम्
वयं स्वदेशस्य राज्यानां विषये ज्ञातुमिच्छामः ।	वयं कस्य राज्यानां विषये ज्ञातुम् इच्छामः ?
सप्तभगिन्यः प्राचीनेतिहासे प्रायः स्वाधीनाः एव दृष्टाः ।	का: प्राचीनेतिहासे प्रायः स्वाधीनाः एव दृष्टा: ?
प्रदेशेऽस्मिन् हस्तशिल्पानां बाहुल्यं वर्तते ।	प्रदेशेऽस्मिन् केषाम् बाहुल्यं वर्तते ?
एतानि राज्यानि तु भ्रमणार्थं स्वर्गसदृशानि ।	एतानि राज्यानि तु भ्रमणार्थं कीदृशानि ?

५. यथानिर्देशम् उत्तरत

प्रश्न	उत्तरम्
‘महोदये! मम भगिनी कथयति’ — ‘मम’ कस्यै प्रयुक्तम् ?	स्वरायै
‘… इमानि उक्तोपाधिना प्रथितानि’ — कर्तृपदं किम् ?	उपाधिना
‘एतेषां राज्यानां पुनः सङ्घटनं विहितम्’ — क्रियापदं किम् ?	विहितम्
‘अत्र वंशवृक्षाणां प्राचुर्यं विद्यते’ — ‘अल्पता’ का विपरीतार्थक पदम् ?	प्राचुर्यं
‘… इमानि लघूनि वर्तन्ते’ — ‘सन्ति’ का समानार्थक पदम् ?	वर्तन्ते

६. शब्दजाल–उत्तराणि

क्रमांक	पदम्
1	जनजाति:
2	भ्राता
3	सिक्किमः
4	मणिपुर:
5	त्रिपुरा
6	राज्यानि
7	संस्कृति:
8	पूर्वोत्तरम्
9	देशस्य
10	प्राकृतिक:
11	वंशवृक्षः
12	अरुणाचल:
13	नागालैण्डम्
14	मेघालय:
15	भगिनि
16	भगिन्यः
17	पुरा
18	सप्तभगिन्यः
19	बहवः
20	गारो
21	मिजो
22	नागा

७. रिक्तस्थान–पूरणम् (पट्टिकातः)

वाक्य	उत्तरम्
(क) छात्रा: अद्य _________ विषये ज्ञातुमिच्छन्ति ।	स्वदेशस्य राज्यानाम्
(ख) अस्माकं देशे _________ राज्यानि…	अष्टाविंशतिः
(ग) सप्तभगिन्यः … इति _________ कथ्यन्ते ।	पूर्वोत्तरराज्यानि
(घ) सप्तभगिन्यः इत्युक्तानि राज्यानि – …	सिक्किमः, अरुणाचलप्रदेश:, असम:, मणिपुर, मिजोरम, मेघालय:, नागालैण्ड, त्रिपुरा
(ङ) प्रदेशेऽस्मिन् _________ बाहुल्यम् अस्ति ।	जनजाति:
(छ) पूर्वोत्तरराज्येषु वंशवृक्षाणां _________ विद्यते ।	प्राचुर्यं

८. भिन्नप्रकृतिकं पदम्

समूह	भिन्नपदम्
गच्छति, पठति, धावति, अहसत्, क्रीडति	अहसत्
छात्रः, सेवकः, शिक्षक:, लेखिका, क्रीडक:	लेखिका
पत्रम्, मित्रम्, पुष्पम्, आम्रः, फलम्	आम्रः
व्याघ्रः, भल्लूक:, गज:, कपोतः, शाखा, सिंह:	शाखा
पृथिवी, वसुन्धरा, धरित्री, यानम्, वसुधा	यानम्

९. विशेष्य–विशेषण मेलनम्

विशेषणम्	विशेष्यम्
(i) अयम्	प्रदेश:
(ii) संस्कृतिविशिष्टायाम्	भारतभूमौ
(iii) महत्त्वाधायिनी	संस्कृतिः
(iv) प्राचीने	इतिहासे
(v) एक:	समवायः