Class 9 Sanskrit Chapter 1 Bharati Vasant Geeti ke Question Answer aur Exercise Solutions yahan padhein. Complete guide for Shemushi Chapter 1 exams.
NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 1: Bharati Vasant Geeti Exercise
 |
| NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 1: Bharati Vasant Geeti Exercise |
प्रश्न 1: एकपदेन उत्तरं लिखत (एक शब्द में उत्तर)
| क्र.सं. | प्रश्न (कविः कां/कीदृशीं...?) | उत्तरम् |
| (क) | कविः कां सम्बोधयति? | वाणीम् |
| (ख) | कविः वाणी का वादयितुं प्रार्थयति? | वीणाम् |
| (ग) | कीदृशीं वीणां निनादायितुं प्राथयति? | नवीनाम् |
| (घ) | गीति कथं गातुं कथयति? | मृदुम् |
| (ङ) | सरसाः रसालाः कदा लसन्ति? | वसन्ते |
प्रश्न 2: पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत (संस्कृत भाषा में पूर्ण उत्तर)
| क्र.सं. | प्रश्न | उत्तरम् |
| (क) | कविः वाणी किं कथयति? | कविः वाणी वीणां निनादयितुं कथयति। |
| (ख) | वसन्ते किं भवति? | वसन्ते मधुरमञ्जरीपिञ्जरी भूतमालाः सरसाः रसालाः लसन्ति एवं ललित कोकिला काकलीनां कलापाः शोभन्ते। |
| (ग) | सलिलं तव वीणाम् आकर्ण्य कथम् उच्चलेत? | सलिलं तव वीणाम् आकर्ण्य सलीलम् उच्चलेत्। |
| (घ) | कविः वीणां वादयितुं कुत्र कथयति? | कविः भगवती भारती कलिन्दात्मजायाः (यमुनायाः) सवानीरतीरे मधुमाधवीनां नतां पङ्क्तिम् अवलोक्य वीणां वादयितुं कथयति। |
प्रश्न 3: पर्यायपदानि (सही मिलान)
| शब्द ('क' स्तम्भः) | पर्याय पद ('ख' स्तम्भः - सही उत्तर) |
| (क) सरस्वती | वाणी |
| (ख) आम्रम् | रसालः |
| (ग) पवनः | समीरः |
| (घ) तटे | तीरे |
| (ङ) भ्रमराणाम् | अलीनाम् |
प्रश्न 4: वाक्यरचना (वाक्य निर्माण)
| पद | संस्कृत वाक्य प्रयोग |
| निनादय | हे वाणि! त्वं स्ववीणां निनादय। |
| मन्दमन्दम् | तत्र मन्दमन्दम् पवनः वहति। |
| मारुतः | पर्वतेषु अहर्निशम् मारुतः प्रवहति। |
| सलिलम् | जलस्य पर्यायः सलिलम् अपि भवति। |
| सुमनः | सुमनः धरायाः शृङ्गारः भवति। |
प्रश्न 5: प्रथम श्लोक का आशय (हिन्दी व अंग्रेजी में)
| भाषा | आशय |
| हिन्दी | इस समय वसंत ऋतु में मीठी बौरों से सरस अथवा सुशोभित हुई आम के वृक्षों की पंक्तियाँ दिखाई दे रही हैं और उनपर मीठी आवाज़ से युक्त कोयलों के समूह शोभा पा रहे हैं। |
| English | In the spring season the lines of mango trees decorated with a cluster of sweet buds are visible and enhancing the flight of sweet singing cuckoos sitting among them. |
प्रश्न 6: विलोमपदानि (विपरीतार्थक शब्द)
| शब्द | विलोम पद |
| (क) कठोराम् | मृदुम् |
| (ख) कटु | मधुर |
| (ग) शीघ्रम् | मन्दमन्दम् |
| (घ) प्राचीनम् | नवीनम् (नवीनाम्) |
| (ङ) नीरसः | सरसः |
Class 9 Sanskrit (Shemushi Part 1)
कक्षा 9 संस्कृत शेमुषी भाग 1 (NCERT Solutions)
नोट: जिस पाठ का हल (Solution) देखना है, उस पर क्लिक करें।
